{"id":8070,"date":"2022-04-30T19:40:13","date_gmt":"2022-04-30T17:40:13","guid":{"rendered":"http:\/\/joannacholuj.pl\/?p=8070"},"modified":"2022-04-30T19:43:58","modified_gmt":"2022-04-30T17:43:58","slug":"mowa-polska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/blog\/2022\/04\/30\/mowa-polska\/","title":{"rendered":"Mowa polska"},"content":{"rendered":"

MOWA POLSKA<\/h4>\n

\"\"<\/p>\n

———————<\/p>\n

Konstanty I Ga\u0142czy\u0144ski<\/p>\n

Do mowy polskiej<\/span><\/p>\n

Z akcentem na przedostatniej sylabie,
\nco mnie zupe\u0142nie nie zachwyca –
\ni znowu „drz” i grz”, i „chr”
\no znowu „pszczo\u0142a” i „pszenica”,<\/span><\/p>\n

o znowu drogi mg\u0142\u0105 owiane.
\n(po ktorych chodzi pani z panem,
\npan, prosze pani, wyszed\u0142 z bet\u00f3w) –<\/p>\n

o, mowo polska, zakret we\u017a
\npianinkiem jeste\u015b, nie organem,
\nklajstrem, a nie pasj\u0105 politycznego pamfletu
\n– z tym swym akcentem z brzydkich brzydszym,
\njak rzecz wiecznie niedoko\u0144czona,
\nty zamiast dzia\u0142a\u0107, ty si\u0119 mizdrzysz
\nzatruta sk\u0142adni\u0105 Cycerona;<\/p>\n

skrzypeczko \u015bliczna, dudko dudk\u00f3w,
\ndziecinko, si\u0119 skarz\u0105ca mamie,
\nnieutulonych wdowo smutk\u00f3w,
\nty muskasz rzeczy, a nie \u0142amiesz;<\/p>\n

ty lubisz \u0142asi\u0107 si\u0119, przymila\u0107,
\nkostium przymierza\u0107 osiem razy.
\nA nam potrzeba monosylab
\nkr\u00f3tkich i jasnych jak rozkazy.<\/p>\n

Nam trzeba wiecej rym\u00f3w m\u0119skich,
\nkt\u00f3rymi b\u0119dziem \u0107wiczyc Muz\u0119,
\nnam trzeba w sedno, a nie w ksi\u0119\u017cyc,
\n\u017celazem, a nie ciep\u0142ych klusek.<\/p>\n

Z akcentem na przedostatniej sylabie,
\njak biegacz, co mu p\u0119k\u0142y \u015bci\u0119gna,
\njak nar\u00f3d, co w p\u00f3\u0142 drogi stanie,
\ntaka ty jeste\u015b, mglisto-senna.<\/p>\n

Szcz\u0119\u015bcie, \u017ce p\u0142yniesz ulicami,
\nnie tylko w ksi\u0105\u017ckach, i jak rzeka
\nszumisz nowymi akcentami,
\ngdy cz\u0142owiek m\u00f3wi do cz\u0142owieka;<\/p>\n

lecz literacka, z tych odpadk\u00f3w
\nhistorii, co spadaj\u0105 z w\u00f3zka,
\nuff! jak mnie m\u0119czysz, \u015awieta Matko,
\nniedos\u0142owia\u0144ska, p\u00f3\u0142francuska.<\/p>\n

I cho\u0107 z czerwieni p\u0142on\u0105cych Warszaw
\ntrwalsza ni\u017c Anglia flag\u0119 zszywam,
\nmowo polska, ja ci\u0119 oskar\u017cam:
\nSTA\u0141A\u015a SI\u0118 LENIWA, NIE\u017bYWA.<\/p>\n

 <\/p>\n

Oto Ildefons Konstanty Ga\u0142czy\u0144ski w wierszu do „Do mowy polskiej” tak\u00a0prawdziwie. I tak obrazoburczo. Jak na wielkiego poet\u0119 przysta\u0142o. Po to przecie\u017c wchodzisz coraz wy\u017cej, stajesz na jakim\u015b piedestale, \u017ceby ten piedesta\u0142 rozpieprzy\u0107. Najpierw sw\u00f3j. Potem cudzy.<\/p>\n

Bo prawdziwi tw\u00f3rcy byli prawdziwi i w prawdzie. Nasz akcent jest tragiczny, bo JEST SZTUCZNY. PRzecie nie mieli\u015bmy takiego akcentu, a taki jaki maj\u0105 Rosjanie, na przyk\u0142ad. Czyli ruchomy.<\/p>\n

To by\u0142a jedna ze zmian jakich dokonano w polszczy\u017anie, to by\u0142y zmiany zwi\u0105zane z nieuszanowaniem gwar i r\u00f3znorodno\u015bci polskiego j\u0119zyka.<\/p>\n

Bogu dzi\u0119ki, nie by\u0142o tych „reform” za wiele. Polski zbyt konserwatywny i nieruchawy jest. A jednocze\u015bnie i ciekawski i otwarty jest. Taki paradoks starego j\u0119zyka.<\/p>\n

I dlatego\u00a0 umieszczam ten wiersz. Z okazji maj\u00f3wki, czyli \u015bwi\u0119ta konstytucji, kt\u00f3ra jest DOBITNYM POKAZANIEM JAKIE POLACY POTRAFI\u0104 MIE\u0106 DOBRE I G\u00d3RNOLOTNE I GENIALNE POMYS\u0141Y, ALE JAK MARNIE WYCHODZI IM WCIELANIE ICH W \u017bYCIE.<\/p>\n

Bo ci\u0105gle ci\u0105gle — > le\u017cy od\u0142ogiem — > potrzeba patrzenia na zach\u00f3d NIE Z G\u0141UPIM UWIELBIENIEM ALBO Z G\u0141UPI\u0104 NIECH\u0118CI\u0104 — ale praktycznie – jak na inspiracj\u0119 do nauki – jak by\u0107 : bardziej praktycznym, bardziej logicznym, bardziej materialistycznym, jak MATERIALIZOWA\u0106 A NIE TYLKO MANIFESTOWA\u0106 .<\/p>\n

Bo MANIFEST BEZ WCIELENIA W \u017bYCIE\u00a0 – NICZYM JEST. PUSTE S\u0141OWA POLACY PUSTE S\u0141OWA<\/p>\n

I dalej – > jak przywr\u00f3ci\u0107 polszczy\u017anie a raczej inaczej nazywaj\u0105cemu si\u0119 j\u0119zykowi onegdaj , \u015bwietno\u015b\u0107. Czyli –> jak da\u0107 mu logik\u0119 jak\u0105 ma angielski i niemiecki, logik\u0119 gramatyki i struktur. Czy tej logiki nie ma w polskim? Jest. Ale nie ma nazw, a wiec I LOGIKI NIKT NIE WIDZI.<\/p>\n

A TYMCZASEM CI KT\u00d3RZY ROBILI OSTATNIO ZE MN\u0104 WYWIADY ALBO ZADAWALI PYTANIA NA WYK\u0141ADACH M\u00d3WI\u0104 —><\/p>\n

Ach ta gramatyka ! Taka nudna! To kobiety LUBI\u0104 SI\u0118\u00a0 GRZEBA\u0106 W TYCH DROBIAZGACH, W TYCH SZCZEG\u00d3\u0141ACH.<\/p>\n

PODCZAS GDY JEST DOK\u0141ADNIE ODWROTNIE. KOBIETY O ZBYT MA\u0141EJ ENERGII M\u0118SKIEJ W OG\u00d3LE NIE NADAJ\u0104 SI\u0118 DO PROWADZENIA ZAJE\u0106 GRAMATYKI W SZKOLE I POWINNI TO ROBI\u0106 M\u0118\u017bCZY\u0179NI.<\/p>\n

jA POPRAWI\u0141AM GRAMATYK\u0118 –> BO MAM DU\u017bO LOGICZNEJ M\u0118SKIEJ ENERGII, A JEDNOCZE\u015aNIE ROZMACH I KREATYWNO\u015a\u0106 Z \u017bE\u0143SKIEJ ENERGII.<\/p>\n

Szkoda , Polacy, \u017bE NIE WIECIE CO NAPRAWD\u0118 WA\u017bNE.<\/p>\n

WA\u017bNA JEST GRAMATYKA POLSKA<\/p>\n

WA\u017bNE JEST NAUCZENIE SI\u0118 CHO\u0106 JEDNEGO OBCEGO J\u0118ZYKA POST \u0141ACI\u0143SKIEGO LUB GERMA\u0143SKIEGO ABY ZROZUMIE\u0106 \u015aWIAT BARDZIEJ LOGICZNIE –> WEDLE ICH ZACHODNIEJ MENTALNO\u015aCI<\/p>\n

WA\u017bNE JEST PRZESTA\u0106 BY\u0106 CHRYSTUSEM NAROD\u00d3W, CZYLI DZIECKIEM WE MGLE, CZYLI ROZKAPRYSZONYM SZLACHCICEM I ZEPSUT\u0104 ARYSTOKRACJ\u0104. WA\u017bNE JEST STA\u0106 SI\u0118 LOGICZNYM, KONKRETNYM, SPRAWCZYM, M\u0118SKIM.<\/p>\n

CZY POLACY, ROSJANIE I UKRAI\u0143CY W RUCHU S\u0141OWIA\u0143SKIM TO ROBI\u0104?<\/p>\n

NIE. WYSZLI Z RELIGII KATOLICKIEJ I JEJ U\u0141UDY I SYSTEMU ABY WSKOCZY\u0106 W SYSTEM S\u0141OWIA\u0143SKO- PATRIARCHALNY. MANIA WIELKO\u015aCI — > NA RAZIE NA TO PRZEK\u0141ADA SI\u0118 ELEMENT ENERGII M\u0118SKIEJ. A NIE NA KONKRETNE DZIA\u0141ANIA.<\/p>\n

S\u0104 SZLACHETNE WYJ\u0104TKI !<\/p>\n

TAK!<\/p>\n

BOGU DZI\u0118KI !<\/p>\n

\n

A tymczasem jeszcze s\u0142\u00f3w kilka o Tuwimie. O TYM \u017bYDZIE O TYM POLAKU…<\/p>\n

Kt\u00f3ry czu\u0142 j\u0119zyk polski jak niewielu innych, i kt\u00f3ry zna\u0142 10 j\u0119zyk\u00f3w.. co mu na pewno owo czucie proprawia\u0142o, a nie pogarsza\u0142o<\/p>\n

cytat z artyku\u0142y Culture :<\/p>\n

”<\/p>\n

„Mi\u0119ciutka, okr\u0105g\u0142a, delikatnym puchem omszona, wabi mnie ta brzoskwinia, budzi po\u017c\u0105danie, chc\u0119 j\u0105 wargami pie\u015bci\u0107, mi\u0105\u0107 w palcach lekko, pieszczotliwie g\u0142adzi\u0107 i dmucha\u0107 w puszek aksamitny” – napisa\u0142 Tuwim w poemacie po\u015bwi\u0119conym brzoskwini.<\/p>\n

Ten sam poeta, kt\u00f3ry pisa\u0142 kabaretowe szlagiery, wyznawa\u0142 zgo\u0142a mistyczn\u0105 koncepcj\u0119 s\u0142owa – w tomie „S\u0142owa we krwi” pisa\u0142: „S\u0142owo cia\u0142em si\u0119 sta\u0142o \/ i mieszka miedzy nami, \/ Karmi\u0119 zg\u0142odnia\u0142e cia\u0142o \/ S\u0142owami jak owocami”. Ju\u017c jak m\u0142ody ch\u0142opak notowa\u0142 w kajetach s\u0142owa podobnie brzmi\u0105ce, ale w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach znacz\u0105ce co innego (jego lingwistyczna fascynacja trwa\u0142a do ko\u0144ca \u017cycia – p\u00f3\u017aniej egzotyczne s\u0142owa i zdania zapisywa\u0142 na fiszkach). Roman Zr\u0119bowicz pisa\u0142, \u017ce s\u0105 one „dokumentem ilustruj\u0105cym, czym jest biologia s\u0142owa dla Tuwima, w jak bogatych, pierwotnych kategoriach dzieci\u0144stwa \u017cyje ca\u0142a wyobra\u017ania poety. […] Dlatego ca\u0142a poezja Tuwima pachnie rozkosznie jak las. Ka\u017cdy wiersz posiada sw\u00f3j specyficzny aromat”. St\u0105d ju\u017c blisko do takich utwor\u00f3w jak „Ziele\u0144” czy cyklu „S\u0142opiewnie”, w kt\u00f3rych oddzia\u0142uj\u0105c d\u017awi\u0119kiem Tuwim pr\u00f3bowa\u0142 wychodzi\u0107 poza semantyk\u0119 s\u0142\u00f3w, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do koncepcji j\u0119zyka pozarozumowego Chlebnikowa:<\/p>\n

A gdy sierpiec na nab\u0142oczu \u0142y\u015bcie,
\nW cieniem ciemnie jeno niedo\u015bpiewy:
\nW bia\u0142odrzewiu \u0107wirnie i srebli\u015bcie
\nS\u0142odzik s\u0142owi s\u0142owisie\u0144skie ciewy.
\n(„S\u0142owisie\u0144”\u00a0<\/strong>z cyklu „S\u0142opiewnie”)<\/p><\/blockquote>\n

Tylko taka, zmys\u0142owa, prawie erotyczna, koncepcja s\u0142owa mog\u0142a zrodzi\u0107 taki utw\u00f3r jak\u00a0„Brzoskwinia”<\/strong>:<\/p>\n

„S\u0142yszysz? jest w tym s\u0142owie soczysto\u015b\u0107, jest cierpkawa s\u0142odycz rozgniecionej miazgi owocu: sok, sp\u0142ywaj\u0105cy i spijany chciwie spragnionymi usty. Mi\u0119ciutka, okr\u0105g\u0142a, delikatnym puchem omszona, wabi mnie ta brzoskwinia, budzi po\u017c\u0105danie, chc\u0119 j\u0105 wargami pie\u015bci\u0107, mi\u0105\u0107 w palcach lekko, pieszczotliwie g\u0142adzi\u0107 i dmucha\u0107 w puszek aksamitny.”<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MOWA POLSKA ——————— Konstanty I Ga\u0142czy\u0144ski Do mowy polskiej Z akcentem na przedostatniej sylabie, co mnie zupe\u0142nie nie zachwyca – […]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":8071,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[18],"tags":[1141,1140],"class_list":["post-8070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-4-jezyki-obce","tag-galczynski","tag-tuwim"],"spectra_custom_meta":{"_edit_lock":["1651340499:2"],"_edit_last":["2"],"_thumbnail_id":["8071"],"_uag_page_assets":["a:9:{s:3:\"css\";s:0:\"\";s:2:\"js\";s:0:\"\";s:18:\"current_block_list\";a:0:{}s:8:\"uag_flag\";b:0;s:11:\"uag_version\";s:10:\"1775454065\";s:6:\"gfonts\";a:0:{}s:10:\"gfonts_url\";s:0:\"\";s:12:\"gfonts_files\";a:0:{}s:14:\"uag_faq_layout\";b:0;}"]},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5.jpg",474,316,false],"thumbnail":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5.jpg",474,316,false],"large":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5.jpg",474,316,false],"1536x1536":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5.jpg",474,316,false],"2048x2048":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5.jpg",474,316,false],"trp-custom-language-flag":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5.jpg",18,12,false],"illdy-blog-list":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5.jpg",474,316,false],"illdy-widget-recent-posts":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5-70x70.jpg",70,70,true],"illdy-blog-post-related-articles":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5-240x206.jpg",240,206,true],"illdy-front-page-latest-news":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5-250x213.jpg",250,213,true],"illdy-front-page-testimonials":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5-127x127.jpg",127,127,true],"illdy-front-page-projects":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5.jpg",474,316,false],"illdy-front-page-person":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/OIP-5-125x125.jpg",125,125,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Joanna Choluj","author_link":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/blog\/author\/joannacholuj\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"MOWA POLSKA ——————— Konstanty I Ga\u0142czy\u0144ski Do mowy polskiej Z akcentem na przedostatniej sylabie, co mnie zupe\u0142nie nie zachwyca – […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8070"}],"collection":[{"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8070"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8074,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8070\/revisions\/8074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}