{"id":7486,"date":"2022-03-03T22:42:41","date_gmt":"2022-03-03T21:42:41","guid":{"rendered":"http:\/\/joannacholuj.pl\/?p=7486"},"modified":"2022-03-08T22:44:14","modified_gmt":"2022-03-08T21:44:14","slug":"jare-gody-idzie-nowe-wracajmy-do-korzeni-wracajmy-do-siebie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/blog\/2022\/03\/03\/jare-gody-idzie-nowe-wracajmy-do-korzeni-wracajmy-do-siebie\/","title":{"rendered":"JARE GODY — > IDZIE NOWE !!! WRACAJMY DO KORZENI. WRACAJMY DO SIEBIE"},"content":{"rendered":"
\n

JARE GODY — > IDZIE NOWE !!!<\/h4>\n

WRACAJMY DO KORZENI. WRACAJMY DO SIEBIE<\/h4>\n

\"\"<\/h4>\n<\/div>\n
\n
z mojej strony joannacholuj.pl :<\/div>\n<\/div>\n
\n
Kiedy\u015b ca\u0142a STARA WIEDZA by\u0142a dost\u0119pna dla wszystkich. By\u0142a ona w CENTRUM \u015aWIATA i stamt\u0105d promieniowa\u0142a na CA\u0141Y \u015aWIAT. Jednak stary \u015bwiat zagin\u0105\u0142. Wiedza pr\u00f3bowa\u0142a si\u0119 uchroni\u0107 i przetrwa\u0107 w miejscach niedost\u0119pnych i umys\u0142ach starych dusz. Musia\u0142a przeczeka\u0107 trudne czasy.<\/div>\n
I teraz nadchodzi WIELKA ZMIANA, zmiana \u015bwiadomo\u015bci.<\/div>\n
Ta seria ksi\u0105\u017cek do pracy indywidualnej i terapeutycznej pomo\u017ce Ci poczu\u0107, co jest blisko, co pasuje, co pomaga. Nie powinni\u015bmy sta\u0107 si\u0119 omnibusami. Mamy znale\u017a\u0107 odpowiednie narz\u0119dzia rozwoju duszy i naprawi\u0107 to, co boli.<\/div>\n
——————————————————-<\/div>\n
W 2017 Czes\u0142aw Bia\u0142czy\u0144ski opublikowa\u0142 u siebie artyku\u0142<\/div>\n
Witolda Jab\u0142o\u0144skiego \u2013<\/div>\n
S\u0141OWIA\u0143SKI \u015aWIAT ODNALEZIONY<\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201eNie jeste\u015bmy sob\u0105, zamordowano nam rodzic\u00f3w, zamieniono nazwiska, wymazano pami\u0119\u0107, skazano na cudzo\u015b\u0107\u201d. Zorian Do\u0142\u0119ga Chodakowski O S\u0142owia\u0144szczy\u017anie przed chrze\u015bcija\u0144stwem, wyd. Wroc\u0142aw 1967. \u00d3w proces \u201ewymazywania\u201d naszej zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci, o kt\u00f3rym pisa\u0142 tak dramatycznie i w spos\u00f3b chwytaj\u0105cy za serce, wybitny dziewi\u0119tnastowieczny historyk, etnograf i archeolog, prekursor bada\u0144 nad S\u0142owia\u0144szczyzn\u0105, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 praktycznie tragicznej jesieni 1047 r., kiedy to ksi\u0105\u017c\u0119 Kazimierz Karol pokona\u0142 w bitwie pod P\u0142ockiem plemiennego ksi\u0119cia Mazowszan, Miec\u0142awa, ostatniego obro\u0144cy naszej kulturowej i politycznej niezawis\u0142o\u015bci oraz rodzimej wiary. Archeolodzy wprawdzie do dzisiaj spieraj\u0105 si\u0119, czy odkopane z ruin szczepowego gniazda niepokornego p\u0142ockiego wojewody \u015blady \u015bwi\u0105tyni, maj\u0105cej form\u0119 ku\u017ani (zapewne zwi\u0105zanej z kultem Peruna i Swaroga lub Swaro\u017cyca) pochodz\u0105 istotnie z czas\u00f3w tzw. reakcji poga\u0144skiej, czy te\u017c z czas\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich, jednak\u017ce owe szcz\u0105tki przesz\u0142o\u015bci mog\u0105 stanowi\u0107 wymowny symbol s\u0142owia\u0144skiego \u201e\u015bwiata zaginionego\u201d, skutecznie zatartego w ludzkich umys\u0142ach przez ca\u0142e wieki wynaradawiania Polan, Wi\u015blan, \u015al\u0119\u017can i Mazowszan.<\/div>\n<\/div>\n
\n
\u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/wiaraprzyrodzona.wordpress.com\/…\/slowianski…\/…<\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
Chrze\u015bcija\u0144stwo wprowadzane ponownie przez tzw. Odnowiciela metodami terroru (do\u015b\u0107 przypomnie\u0107 lakoniczne zdanie Galla Anonima: \u201eMia\u0142a tam by\u0107 wielka rze\u017a Mazowszan\u2026\u201d), bezwzgl\u0119dne niszczenie pami\u0105tek \u201epoga\u0144skiej\u201d przesz\u0142o\u015bci (wycinanie \u015bwi\u0119tych gaj\u00f3w, palenie \u015bwi\u0105ty\u0144, usuwanie pos\u0105g\u00f3w, mordowanie kap\u0142an\u00f3w i wyznawc\u00f3w uparcie trwaj\u0105cych przy \u201eba\u0142wochwalstwie\u201d) i wielopokoleniowa praca kleru katolickiego, steruj\u0105cego niemal niepodzielnie o\u015bwiat\u0105 a\u017c po wiek XVIII, odci\u0119\u0142y nas od w\u0142asnych korzeni, sprawi\u0142y, \u017ce bezkrytycznie zacz\u0119li\u015bmy przyjmowa\u0107 zachodnie wzorce kulturowe, wstydz\u0105c si\u0119 tego, kim byli\u015bmy i jeste\u015bmy. W pewnym stopniu bowiem proces ten trwa do dzi\u015b.<\/div>\n<\/div>\n
\n
W szko\u0142ach m\u0142odzie\u017c uczy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie o mitologii grecko-rzymskiej, dzi\u0119ki powie\u015bciom, filmom i grom fantasy poznaje jako tako mity celtyckie, skandynawskie, germa\u0144skie, lecz w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci nie ma poj\u0119cia o w\u0142asnym kulturowym dziedzictwie. Nic dziwnego, skoro utrwalono w zbiorowej umys\u0142owo\u015bci przekonanie, i\u017c historia naszego kraju zacz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z tzw. \u201echrztem Polski\u201d w 966 r. (ani nie ochrzczono wtedy wszystkich poddanych Mieszka, ani taki tw\u00f3r jak \u201ePolska\u201d jeszcze nie zaistnia\u0142), zbywaj\u0105c dorobek wcze\u015bniejszych pokole\u0144 paroma og\u00f3lnikowymi zdaniami o \u201etworzeniu zr\u0119b\u00f3w pa\u0144stwowo\u015bci\u201d przez Piast\u00f3w. Niewiele dowiadujemy si\u0119 o naszej przedchrze\u015bcija\u0144skiej przesz\u0142o\u015bci nie tylko dlatego, \u017ce wobec ogromu niszczycielskiej pracy, jaka si\u0119 dokona\u0142a na tych ziemiach, si\u0142\u0105 rzeczy rezultaty bada\u0144 archeologicznych musia\u0142y by\u0107 dosy\u0107 nik\u0142e \u2013 przyczyn\u0105 by\u0142 tak\u017ce fakt, i\u017c wyniki owych odkry\u0107 nie by\u0142y szczeg\u00f3lnie eksponowane ani popularyzowane i pozostawa\u0142y znane w\u0105skim kr\u0119gom akademickim lub stawa\u0142y si\u0119 domen\u0105 niewielkich stosunkowo grup s\u0142owianofilskich. W \u015bwiadomo\u015bci przeci\u0119tnego Polaka takie zwyczaje, jak \u015bmigus-dyngus, wiosenne malowanie kraszanek, Noc \u015awi\u0119toja\u0144ska (Kupa\u0142a), choinka itp., to takie same chrze\u015bcija\u0144skie zwyczaje, jak post, czy Popielec. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie u\u015bwiadamia sobie ich pradawnego, rytualnego charakteru, uwa\u017caj\u0105c je, co najwy\u017cej, za ludowe \u201ezabobony\u201d. Czego bowiem Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki nie zdo\u0142a\u0142 ca\u0142kiem wyrugowa\u0107, po prostu wch\u0142on\u0105\u0142, skutecznie wypieraj\u0105c z ludzkiej \u015bwiadomo\u015bci ich pierwotne religijne znaczenie.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Profesor Maria Janion w znakomitej pracy \u201eNiesamowita S\u0142owia\u0144szczyzna\u201d (Krak\u00f3w 2006) niezwykle przekonuj\u0105co ukaza\u0142a, jak przez ca\u0142e wieki rozwoju polskiego pi\u015bmiennictwa nasza rodzima kultura by\u0142a lekcewa\u017cona, infantylizowana, sprowadzana do zbiorku \u201eludowych przes\u0105d\u00f3w\u201d, jednym s\u0142owem: tworzono wizj\u0119 S\u0142owia\u0144szczyzny \u201eupupionej\u201d, by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 gombrowiczowskim okre\u015bleniem \u2013 prza\u015bnej, g\u0142upawej i prymitywnej. Stopniowo rodzi\u0142 si\u0119 koszmarny stereotyp w\u0105satych i p\u0142owow\u0142osych mato\u0142k\u00f3w, beztrosko pl\u0105saj\u0105cych w wianuszkach po \u0142\u0105kach, kt\u00f3rzy rado\u015bnie i rzekomo \u201ebezkolizyjnie\u201d (jak twierdzi\u0142 np. Z. Pietras w ksi\u0105\u017cce o Odnowicielu, Krak\u00f3w 1999) przyj\u0119li now\u0105 wiar\u0119, r\u00f3wnie \u0142agodn\u0105 i \u201elito\u015bciw\u0105\u201d jak oni sami. Fakt, \u017ce bez ma\u0142a siedemdziesi\u0105t lat po przymusowym ochrzczeniu \u201enarodu\u201d nast\u0105pi\u0142y kolejno: wygnanie dynastii panuj\u0105cej, bunt mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w i wreszcie antychrze\u015bcija\u0144skie powstanie ludowe, a tak\u017ce secesja Mazowsza, jako\u015b umyka\u0142 naukowcom, by\u0142 bagatelizowany i spychany na margines zbiorowej wiedzy. Znale\u017ali si\u0119 nawet \u201euczeni\u201d twierdz\u0105cy, \u017ce nie by\u0142o \u017cadnego religijnego buntu. Rzecz ciekawa, twierdzili tak nie tylko historycy katoliccy, ale tak\u017ce komunistyczni \u2013 ci ostatni przede wszystkim dlatego, i\u017c pod\u0105\u017cali za doktryn\u0105 Karola Marksa, ujmuj\u0105c\u0105 proces przechodzenia od politeizmu do monoteizmu jako dziejow\u0105 konieczno\u015b\u0107, cen\u0119 nieuchronnego post\u0119pu. I chocia\u017c wystarczy\u0142o spojrze\u0107 szerzej na \u015bwiat, by przekona\u0107 si\u0119, \u017ce przygoda z monoteizmem zdarzy\u0142a si\u0119 w przeci\u0105gu dziej\u00f3w tylko Europie Zachodniej (kiedy \u017bydzi przemycili ide\u0119 jedynego boga z Azji Mniejszej do Rzymu), gdy np. wsp\u00f3\u0142czesne Indie, czy te\u017c Japonia kompletnie owej teorii nie potwierdzaj\u0105, utrwala\u0142o si\u0119 jednak w \u015bwiadomo\u015bci dwudziestowiecznych naukowc\u00f3w przekonanie, \u017ce ka\u017cda pr\u00f3ba utrzymania, a tym bardziej wskrzeszenia tradycji przedchrze\u015bcija\u0144skich by\u0142a z g\u00f3ry skazana na niepowodzenie i niewarta jakiejkolwiek ideowej, czy intelektualnej obrony.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Trudno si\u0119 zatem dziwi\u0107, \u017ce wobec wielowiekowych edukacyjnych zaniedba\u0144, a tak\u017ce celowych zafa\u0142szowa\u0144, nasza literatura r\u00f3wnie s\u0142abo radzi\u0142a sobie dotychczas ze ska\u017con\u0105 chrze\u015bcija\u0144skimi nawarstwieniami tradycj\u0105.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Ambitne pr\u00f3by odrodzenia rodzimej mitologii przez Juliusza S\u0142owackiego w pisanych w duchu \u201eszekspirowskim\u201d dramatach: \u201eBalladyna\u201d i \u201eLilla Weneda\u201d, a tak\u017ce heroiczno-mistycznym poemacie \u201eKr\u00f3l-Duch\u201d pozosta\u0142y tworami genialnymi, lecz osamotnionymi. Niemal bez echa przesz\u0142a ca\u0142kiem udana \u201eBogunka na Gople\u201d Ryszarda Berwi\u0144skiego, a p\u00f3\u017aniejsze nawi\u0105zania do rodzimych tradycji w epoce M\u0142odej Polski ze strony Tadeusza Mici\u0144skiego (np. w dramatach \u201eKr\u00f3lewna Orlica\u201d, czy \u201eKoniec Wenety\u201d) pokrywa dzisiaj biblioteczny kurz zapomnienia. Najbardziej znana pozosta\u0142a, stosunkowo niedawno zekranizowana, \u201eStara ba\u015b\u0144\u201d Kraszewskiego \u2013 istny pomnik naiwnego, uproszczonego odczytywania naszych pradawnych dziej\u00f3w. Polska literatura historyczna zawsze mierzi\u0142a upi\u0119kszonym, przes\u0142odzonym obrazem w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci i bogoojczy\u017anianym zad\u0119ciem, skoro dojrza\u0142a proza tego rodzaju (Kraszewski, Sienkiewicz) rozwin\u0119\u0142a si\u0119 pod koniec XIX wieku, kiedy byli\u015bmy pod zaborami i trzeba by\u0142o pisa\u0107 \u201eku pokrzepieniu serc\u201d. Polacy byli w tych powie\u015bciach zawsze szlachetni do b\u00f3lu, a je\u015bli zdarza\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d nich czarny charakter, to oczywi\u015bcie zdrajca. Je\u015bli kto\u015b gwa\u0142ci\u0142, pali\u0142 i mordowa\u0142, to oczywi\u015bcie Niemcy\/Krzy\u017cacy. My nigdy. I tak w\u0142a\u015bnie w klasycznym utworze Kraszewskiego ksi\u0105\u017c\u0119 Popiel jest z\u0142y nie z w\u0142asnej natury, tylko dlatego, \u017ce ulega podszeptom demonicznej niemieckiej ma\u0142\u017conki. Niedostatek dziewi\u0119tnastowiecznej wiedzy historycznej i chrze\u015bcija\u0144skie stereotypy kaza\u0142y te\u017c pisarzowi ca\u0142kowicie momentami fa\u0142szywie przedstawia\u0107 kult rodzimych bog\u00f3w: ukazuje na przyk\u0142ad kap\u0142anki Nyi (b\u0105d\u017a Nijo\u0142y) jako rodzaj katolickich zakonnic, oddanych na s\u0142u\u017cb\u0119 b\u00f3stwu i skazanych na pozostawanie w dziewictwie do ko\u0144ca \u017cycia! Warto przypomnie\u0107, \u017ce celibat by\u0142 wymys\u0142em chrze\u015bcija\u0144skim i realnie zosta\u0142 wprowadzony w Europie dopiero na prze\u0142omie XII-XIII w., w dodatku by\u0142 to proces<\/div>\n
skomplikowany i d\u0142ugotrwa\u0142y. \u201ePoga\u0144skie\u201d kap\u0142anki oczywi\u015bcie wychodzi\u0142y za m\u0105\u017c i mia\u0142y dzieci, zazwyczaj w obr\u0119bie kasty \u015bwi\u0105tynnej, je\u015bli za\u015b chodzi o dziewicze stra\u017cniczki \u015bwi\u0119tego ognia, najprawdopodobniej tak jak rzymskie westalki, mog\u0142y opu\u015bci\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119 w momencie osi\u0105gni\u0119cia dojrza\u0142o\u015bci i cieszy\u0107 si\u0119 normalnym \u017cyciem ma\u0142\u017ce\u0144skim. Pr\u00f3cz s\u0142abo skonstruowanej fabu\u0142y i p\u0142ytko zarysowanych postaci, utw\u00f3r ma jednak przejmuj\u0105ce momenty i zapadaj\u0105ce w pami\u0119\u0107 opisy, jak cho\u0107by krwawa uczta Popiela, czy te\u017c plastyczny, porywaj\u0105cy obraz \u015bwi\u0119ta Kupa\u0142y. Pomimo literackich i merytorycznych niedoci\u0105gni\u0119\u0107, dzie\u0142o Kraszewskiego pozosta\u0142o jak dot\u0105d (sic!) najbogatsz\u0105 pr\u00f3b\u0105 przedstawienia s\u0142owia\u0144skiego \u015bwiata przed inwazj\u0105 g\u0142osicieli Dobrej Nowiny.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Maria Janion ciekawie zanalizowa\u0142a te\u017c powie\u015b\u0107 \u201eMas\u0142aw\u201d tego\u017c autora, obrazuj\u0105c\u0105 czasy tzw. reakcji poga\u0144skiej. Wprawdzie, id\u0105c \u015bladami Kad\u0142ubka i propagandy katolickiej, pisarz uczyni\u0142 z ksi\u0119cia Miec\u0142awa zbuntowanego ch\u0142opa, a ukazuj\u0105c ob\u00f3z \u201epogan\u201d, wzorowa\u0142 si\u0119 ewidentnie na obozie rewolucjonist\u00f3w z \u201eNie-boskiej komedii\u201d Krasi\u0144skiego, staraj\u0105c si\u0119 odmalowa\u0107 go w barwach jak najbardziej odra\u017caj\u0105cych, fascynuj\u0105co jednak, jak trafnie spostrzeg\u0142a badaczka, jawi si\u0119 mroczna wizja szalonej, \u201edzikiej\u201d S\u0142owia\u0144szczyzny (wbrew obowi\u0105zuj\u0105cym stereotypom, wcale ju\u017c nie takiej poczciwej i dobrodusznej), kt\u00f3r\u0105 jedynie chrze\u015bcija\u0144stwo mo\u017ce wzi\u0105\u0107 w karby, poskromi\u0107 i ucywilizowa\u0107. Jakimi metodami \u2013 pisali\u015bmy ju\u017c o tym powy\u017cej. Trzeba uczciwie przyzna\u0107, \u017ce Kraszewski nie oszcz\u0119dzi\u0142 czytelnikowi przejmuj\u0105cego opisu ko\u0144cowej rzezi \u201ebuntownik\u00f3w\u201d. U\u015bmiech politowania wzbudzaj\u0105 jednak ekwilibrystyki s\u0142owne autora, kt\u00f3ry przy swojej antygerma\u0144skiej fobii, musia\u0142 sporo napracowa\u0107 si\u0119 nad literackim rozmyciem faktu, \u017ce Kazimierz tzw. Odnowiciel przywraca\u0142 swoj\u0105 w\u0142adz\u0119 i \u201eprawdziw\u0105\u201d wiar\u0119 przy pomocy wojsk niemieckich i ruskich, bez wahania morduj\u0105cych opornych<\/div>\n
Polan i Mazowszan. Jednak zapewne w poj\u0119ciu g\u0142\u0119boko wierz\u0105cego autora \u201eprawdziwy Polak\u201d nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 kim innym ni\u017c katolikiem \u2013 wszak \u201etylko pod krzy\u017ca znakiem\u2026\u201d \u2013 tak wi\u0119c stawiaj\u0105cy op\u00f3r \u201epoganie\u201d zas\u0142u\u017cyli w pe\u0142ni na sw\u00f3j tragiczny los.<\/div>\n<\/div>\n
\n
T\u0119 nacjonalistyczno-katolick\u0105 tradycj\u0119 podtrzymywa\u0142a w pewnym stopniu propaganda komunistyczna po II Wojnie \u015awiatowej. Powstaj\u0105ca w\u00f3wczas literatura historyczna by\u0142a zreszt\u0105 traktowana jako tw\u00f3rczo\u015b\u0107 ni\u017cszego lotu i zepchni\u0119ta na p\u00f3\u0142ki dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, wraz z dawnymi ba\u015bniami i legendami. Mia\u0142a \u201etworzy\u0107 wzorce\u201d a nie zg\u0142\u0119bia\u0107 prawdy o nas samych. St\u0105d jej sztuczno\u015b\u0107 i papierowo\u015b\u0107. Pisane z my\u015bl\u0105 o najm\u0142odszych czytelnikach utwory Janiny Porazi\u0144skiej, czy Anny \u015awirszczy\u0144skiej (\u201eArkona\u201d) utrwala\u0142y jedynie obowi\u0105zuj\u0105cy schemat S\u0142owian jako mato\u0142k\u00f3w w \u0142ykowych \u0142apciach i w najlepszym razie pozosta\u0142y literatur\u0105 dobrych ch\u0119ci. Niestety, podobnie sta\u0142o si\u0119 z ciekaw\u0105 w zamy\u015ble, lecz chybion\u0105 literacko trylogi\u0105 Zbigniewa Nienackiego \u201eDagome iudex\u201d (1989\/90), kt\u00f3ra ewidentnie nie trafi\u0142a w sw\u00f3j czas i pozosta\u0142a kompletnie niedoceniona. Nad powiastkami pisanymi w podobnym duchu przez po\u015bledniejszych autor\u00f3w, takimi jak np. ca\u0142kiem dzi\u015b zapomniany \u201eSyn Popiela\u201d W\u0142adys\u0142awa Bodnickiego (\u0141\u00f3d\u017a 1973) najlepiej mi\u0142osiernie zapu\u015bci\u0107 zas\u0142on\u0119 milczenia.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Zdawa\u0142oby si\u0119, \u017ce pisana z my\u015bl\u0105 o nieco starszym czytelniku literatura, jak cho\u0107by powie\u015bci Karola Bunscha (cykl piastowski), czy Antoniego Go\u0142ubiewa (cykl o Boles\u0142awie Chrobrym) powinny nieco powa\u017cniej ujmowa\u0107 przedchrze\u015bcija\u0144sk\u0105 spu\u015bcizn\u0119, niestety nad nimi tak\u017ce zaci\u0105\u017cy\u0142y omawiane wcze\u015bniej stereotypy i mylne wyobra\u017cenia, wywodz\u0105ce si\u0119 z uprzedniego (XIX) stulecia. We wszystkich tych utworach dawna S\u0142owia\u0144szczyzna jawi si\u0119 \u201eraz na ludowo\u201d: infantylnie, prza\u015bnie, g\u0142upawo. Dodatkowym problemem sta\u0142a si\u0119, niezwykle w\u00f3wczas modna stylizacja na gwary wiejskie, niezbyt szcz\u0119\u015bliwa pr\u00f3ba odtworzenia polskiego j\u0119zyka \u201e\u015bredniowiecznego\u201d, wobec braku wiarygodnych zapis\u00f3w z g\u00f3ry skazana na niepowodzenie, maniera j\u0119zykowa niew\u0105tpliwie utrudniaj\u0105ca lektur\u0119 i stanowi\u0105ca istotn\u0105 barier\u0119 dla zw\u0142aszcza dzisiejszego m\u0142odego czytelnika.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Obowi\u0105zuj\u0105cy u nas schemat my\u015blowy nakazuje \u201eznawcom\u201d traktowa\u0107 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie pisan\u0105 literatur\u0119 fantasy jako zbi\u00f3r \u201ebajek\u201d dla m\u0142odocianych, niedojrza\u0142ych intelektualnie czytelnik\u00f3w, w istocie jednak powie\u015bci fantasy od dawna s\u0105 przede wszystkim czytane przez ludzi doros\u0142ych. Mo\u017cna by rzec, \u017ce w tym gatunku literatura zatoczy\u0142a wielkie ko\u0142o, wracaj\u0105c do w\u0142a\u015bciwych korzeni epiki (\u201eIliada\u201d, \u201eOdyseja\u201d, \u201eSaga o Nibelungach\u201d, mity arturia\u0144skie itp.), jakimi by\u0142y legendarne i mityczne opowie\u015bci o bogach i bohaterach. Niebywa\u0142a popularno\u015b\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie tego rodzaju tw\u00f3rczo\u015bci \u015bwiadczy o potrzebach czytelniczych w tym wzgl\u0119dzie i zw\u0142aszcza na polskim gruncie stanowi wci\u0105\u017c jeszcze obszar s\u0142abo zagospodarowany. Niestety, nasza rodzima fantasy jest, jak dotychczas, wt\u00f3rna wobec zachodniej i w dodatku ma\u0142o odwa\u017cna, je\u015bli chodzi o obraz \u015bwiata i prezentowany \u015bwiatopogl\u0105d.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Je\u015bli chodzi o temat najbardziej nas obchodz\u0105cy \u2013 fantasy \u201ehistoryczna\u201d z elementami s\u0142owia\u0144skimi \u2013 czo\u0142owy tw\u00f3rca danego gatunku, Andrzej Sapkowski do\u015b\u0107 nie\u015bmia\u0142o wprowadzi\u0142 quasi s\u0142owia\u0144skie motywy we wczesnych opowiadaniach o Wied\u017aminie (zw\u0142aszcza \u201eKraniec \u015bwiata\u201d) i po cz\u0119\u015bci w \u201eTrylogii husyckiej\u201d (wodnik, rusa\u0142ka, wilko\u0142ak), jakkolwiek zawsze w kontek\u015bcie ironicznym, traktuj\u0105c temat z w\u0142a\u015bciw\u0105 sobie dezynwoltur\u0105. Zafascynowany mitologi\u0105 celtyck\u0105 i legendami arturia\u0144skimi pisarz w g\u0142o\u015bnym niegdy\u015b eseju \u201ePir\u00f3g albo Nie ma z\u0142ota w Szarych G\u00f3rach\u201d [\u201eNowa Fantastyka\u201d nr 5\/1993] wr\u0119cz odci\u0105\u0142 si\u0119 od literackich poszukiwa\u0144 na rodzimym terenie, uznaj\u0105c go za ja\u0142owy i ma\u0142o inspiruj\u0105cy.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Jeszcze bardziej wida\u0107 t\u0119 polsk\u0105 niemo\u017cno\u015b\u0107 w dw\u00f3ch powie\u015bciach, stworzonych przez m\u0142odszych autor\u00f3w: Paw\u0142a Rochali \u201eBogumi\u0142 Wi\u015blanin\u201d (Warszawa 2005) i Rafa\u0142a D\u0119bskiego \u201eKiedy B\u00f3g zasypia\u201d (Lublin 2007).<\/div>\n<\/div>\n
\n
Pierwsza z nich mia\u0142a by\u0107 ambitn\u0105 pr\u00f3b\u0105 ukazania w spos\u00f3b nieszablonowy, zgodny z ustaleniami nowszych badaczy, \u015bwiata s\u0142owia\u0144skich wierze\u0144 i mit\u00f3w. Niestety, na tych\u017ce ambitnych zamiarach si\u0119 sko\u0144czy\u0142o, okaza\u0142a si\u0119 bowiem artystycznym niewypa\u0142em. Autor wykreowa\u0142 posta\u0107 s\u0142owia\u0144skiego kap\u0142ana wr\u00f3\u017cbity jako p\u0142aczliwego niedo\u0142\u0119g\u0119, pl\u0105cz\u0105cego si\u0119 bezwolnie w\u015br\u00f3d bog\u00f3w (pojawiaj\u0105cych si\u0119 i znikaj\u0105cych w akcji bez \u017cadnego fabularnego uzasadnienia) i \u00f3wczesnych plemiennych elit, gdzie niekt\u00f3rzy ksi\u0105\u017c\u0119ta, jak gdyby nigdy nic, przechodz\u0105 sobie na chrze\u015bcija\u0144stwo, nie odczuwaj\u0105c wewn\u0119trznego konfliktu i zewn\u0119trznych problem\u00f3w. Ekspansja obcej religii tak\u017ce wypad\u0142a blado: tu i \u00f3wdzie przewijaj\u0105 si\u0119 mnisi misjonarze, traktowani jako nieszkodliwi dziwacy. Dziwne, \u017ce religia, reprezentowana przez takich g\u0142osicieli, w og\u00f3le odnios\u0142a polityczny i historyczny sukces! Autor jednak wyznaje najwidoczniej z g\u00f3ry za\u0142o\u017con\u0105 tez\u0119, i\u017c kulty \u201epoga\u0144skie\u201d i tak by\u0142y skazane na zag\u0142ad\u0119, tote\u017c ukaza\u0142 nam jednego z ostatnich wyznawc\u00f3w jako totalnego nieudacznika, zmierzaj\u0105cego wprost do kl\u0119ski wraz z ca\u0142ym swoim \u015bwiatem. Pisarz nie potrafi\u0142 jednak lub nie chcia\u0142, wyja\u015bni\u0107 przyczyn przegranej rodzimej wiary w starciu z now\u0105 na tych ziemiach, dynamiczn\u0105 i agresywn\u0105 ideologi\u0105.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Rafa\u0142 D\u0119bski natomiast stara\u0142 si\u0119 ciekawie opisa\u0107 Czasy Zam\u0119tu, czyli tzw. \u201ereakcji poga\u0144skiej\u201d w Wielkopolsce i najazdu Brzetys\u0142awa, lecz nie zdo\u0142a\u0142 przekonuj\u0105co ukaza\u0107 genezy buntu ani jej religijnego pod\u0142o\u017ca. Podobnie jak Rochala, zdaje si\u0119 wyznawa\u0107 teori\u0119, \u017ce skoro jaki\u015b system upad\u0142 i nie przetrwa\u0142, nale\u017cy uzna\u0107 go z definicji za tw\u00f3r poroniony. \u017be racj\u0119 maj\u0105 zawsze zwyci\u0119zcy. Chocia\u017c obdarza chrze\u015bcija\u0144skich Czech\u00f3w paroma karykaturalnymi rysami, akcentuj\u0105c ich chciwo\u015b\u0107, rozwi\u0105z\u0142o\u015b\u0107 i hipokryzj\u0119 (Brzetys\u0142aw, biskup Sewer), na pierwszy plan wybijaj\u0105 si\u0119 w powie\u015bci wymowne symbole w postaci toczonego przez robaki pos\u0105gu \u015awi\u0119towita, czy wskrzeszonego wbrew woli z grobu wampira, a tak\u017ce Bolka Zapomnianego w roli Pasterza Upior\u00f3w. Nawi\u0105zuj\u0105c do s\u0142owia\u0144skich legend i wierze\u0144, pisarz bezustannie podkre\u015bla strupiesza\u0142o\u015b\u0107 i przebrzmia\u0142o\u015b\u0107 rodzimej kultury, kt\u00f3rej, jego zdaniem, w XI wieku nie warto by\u0142o reaktywowa\u0107. Autor najwyra\u017aniej nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo musia\u0142o by\u0107 lepsze od \u201epoga\u0144stwa\u201d, skoro wygra\u0142o. Dlatego pod koniec utworu zjawia si\u0119 niczym deus ex machina Kazimierz Odnowiciel, papierowa, bezbarwna posta\u0107, wyg\u0142aszaj\u0105ca \u201ejedynie s\u0142uszne\u201d tezy i w jednej chwili przywracaj\u0105ca \u201e\u0142ad i porz\u0105dek\u201d. Pisarz pod\u0105\u017cy\u0142 tu tropem Bunscha, kt\u00f3ry podobnie przedstawi\u0142 okres niepokoj\u00f3w w cyklu piastowskim (\u201eBracia\u201d, \u201eBezkr\u00f3lewie\u201d) i powr\u00f3t \u201eprawowitego w\u0142adcy\u201d w powie\u015bci \u201eOdnowiciel\u201d.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Wielka szkoda, \u017ce wymienieni autorzy, skr\u0119powani marksistowsko-katolickim gorsetem \u015bwiatopogl\u0105dowym, nawet nie spr\u00f3bowali przywr\u00f3ci\u0107 S\u0142owianom oraz ich bogom dumy, godno\u015bci ani przyda\u0107 \u017cadnej racji moralno-intelektualnej, kt\u00f3ra pozwoli\u0142aby zrozumie\u0107 motywy dzia\u0142ania naszych przodk\u00f3w. A jednak warto si\u0119gn\u0105\u0107 po omawiane tytu\u0142y, by przekona\u0107 si\u0119, jak niewiele brakowa\u0142o autorom do znalezienia w\u0142a\u015bciwej \u015bcie\u017cki po\u015br\u00f3d osnutych mg\u0142\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiego zak\u0142amania kulturowych korzeni: wystarczy\u0142o spojrze\u0107 na \u015bwiat oczami \u201epogan\u201d, broni\u0105cych swej niezawis\u0142o\u015bci i rodzimych bog\u00f3w.<\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201eU nas nie by\u0142o elf\u00f3w i Merlina, przed rokiem 966 niczego u nas nie by\u0142o, tylko by\u0142 chaos, czer\u0144 i pustka, mrok, kt\u00f3ry rozja\u015bni\u0142 nam dopiero rzymski krzy\u017c \u2013 ironizowa\u0142 Andrzej Sapkowski w \u201ePirogu\u201d. \u2013 Jedyny kojarz\u0105cy si\u0119 nam archetyp, to owe z\u0119by, kt\u00f3re Mieszko [Boles\u0142aw Chrobry \u2013 przyp. WJ] kaza\u0142 wybija\u0107 za \u0142amanie postu. (\u2026) I ca\u0142a pras\u0142owia\u0144ska mitologia wylecia\u0142a z naszej kultury, z naszych marze\u0144, niby owe z\u0119by, wyplute z krwi\u0105\u201d.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Z ca\u0142ym szacunkiem dla dokona\u0144 tw\u00f3rcy Wied\u017amina, pozwalam sobie zakwestionowa\u0107 jego mocno dzisiaj zdezaktualizowan\u0105 tez\u0119, g\u0142oszon\u0105 zreszt\u0105 ponad dwadzie\u015bcia lat temu. Sapkowski by\u0142 w tym wzgl\u0119dzie nieodrodnym dzieckiem swego pokolenia, u kt\u00f3rego niech\u0119\u0107 do w\u0142asnych korzeni miesza\u0142a si\u0119 ze zwyk\u0142\u0105 niewiedz\u0105. Rosn\u0105ca z roku na rok u progu nowego stulecia i tysi\u0105clecia w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie popularno\u015b\u0107 nurt\u00f3w rodzimowierczych, coraz wi\u0119ksze zainteresowanie dla rekonstrukcji pradawnych obrz\u0119d\u00f3w i rytua\u0142\u00f3w, pozbawionych nalotu katolickiego, a tak\u017ce poszukiwanie swojskich legend i mit\u00f3w, \u015bwiadcz\u0105 wymownie, \u017ce istnieje spory obszar, jaki polska literatura, nie tylko fantasy, mog\u0142aby wci\u0105\u017c eksplorowa\u0107.<\/div>\n<\/div>\n
\n
S\u0142owia\u0144ski \u015bwiat zaginiony dla wielu naszych rodak\u00f3w obecnie staje si\u0119 \u015bwiatem odnalezionym \u2013 na gruncie literackim czeka jednak jeszcze na swego odkrywc\u0119.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Witold Jab\u0142o\u0144ski jest autorem powie\u015bci \u201eS\u0142owo i miecz\u201d, s\u0142owia\u0144skiej fantasy historycznej, rozgrywaj\u0105cej si\u0119 w czasach Miec\u0142awa.<\/div>\n<\/div>\n
\n
http:\/\/www.smakizpolski.com.pl\/slowianski-swiat\/<\/a><\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

JARE GODY — > IDZIE NOWE !!! WRACAJMY DO KORZENI. WRACAJMY DO SIEBIE z mojej strony joannacholuj.pl : Kiedy\u015b ca\u0142a […]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":7487,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[652,8],"tags":[964,950,965,28,949],"class_list":["post-7486","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duchowosc","category-edukacja-domowa","tag-jare-gody","tag-odrodzenie","tag-pisanki","tag-slowianie","tag-swastyka"],"spectra_custom_meta":{"_edit_lock":["1646775715:2"],"_edit_last":["2"],"_thumbnail_id":["7487"],"_wp_old_date":["2022-03-08"],"_uag_page_assets":["a:9:{s:3:\"css\";s:0:\"\";s:2:\"js\";s:0:\"\";s:18:\"current_block_list\";a:0:{}s:8:\"uag_flag\";b:0;s:11:\"uag_version\";s:10:\"1778556554\";s:6:\"gfonts\";a:0:{}s:10:\"gfonts_url\";s:0:\"\";s:12:\"gfonts_files\";a:0:{}s:14:\"uag_faq_layout\";b:0;}"]},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n.jpg",960,480,false],"thumbnail":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-300x150.jpg",300,150,true],"medium_large":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-768x384.jpg",640,320,true],"large":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n.jpg",640,320,false],"1536x1536":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n.jpg",960,480,false],"2048x2048":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n.jpg",960,480,false],"trp-custom-language-flag":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n.jpg",18,9,false],"illdy-blog-list":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-750x480.jpg",750,480,true],"illdy-widget-recent-posts":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-70x70.jpg",70,70,true],"illdy-blog-post-related-articles":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-240x206.jpg",240,206,true],"illdy-front-page-latest-news":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-250x213.jpg",250,213,true],"illdy-front-page-testimonials":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-127x127.jpg",127,127,true],"illdy-front-page-projects":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-476x476.jpg",476,476,true],"illdy-front-page-person":["https:\/\/joannacholuj.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274614090_10161785489615299_2827210620773698896_n-125x125.jpg",125,125,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Joanna Choluj","author_link":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/blog\/author\/joannacholuj\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"JARE GODY — > IDZIE NOWE !!! WRACAJMY DO KORZENI. WRACAJMY DO SIEBIE z mojej strony joannacholuj.pl : Kiedy\u015b ca\u0142a […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7486"}],"collection":[{"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7486"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7488,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7486\/revisions\/7488"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}