SKLEPU\u00a0<\/a><\/p>\n Table of contents<\/span><\/span><\/p>\n I gra wst\u0119pna<\/span><\/p>\n II to co najwa\u017cniejsze<\/span><\/p>\n III europejskie inspiracje<\/span><\/p>\n IV deser<\/span><\/p>\n Cz I <\/span><\/p>\n Gra wst\u0119pna<\/span> <\/i><\/span><\/p>\n Bhad\u017ai z groszku, kartofli, pomidor\u00f3w<\/b><\/span><\/p>\n 4 \u015brednie kartofle<\/span><\/p>\n 3 ma\u0142e pomidory <\/span><\/p>\n zielony groszek \u2013 p\u00f3\u0142 szklanki<\/span><\/p>\n bak\u0142a\u017can \u2013 opcjonalnie \u2013 1 ma\u0142y<\/span><\/p>\n cebula \u2013 1 \u015brednia<\/span><\/p>\n s\u00f3l \u2013 1 \u0142y\u017ceczka<\/span><\/p>\n czerwony pieprz chili \u2013 1\/3 \u0142y\u017ceczki<\/span><\/p>\n kurkuma\u2013 \u00bc \u0142y\u017ceczki<\/span><\/p>\n kolendra\u2013 szczypta<\/span><\/p>\n zielone papryczki ostre \u2013 2 posiekane w plasterki<\/span><\/span><\/p>\n 1<\/span><\/p>\n Jak to si\u0119 sta\u0142o \u017ce ja, Polka, znalaz\u0142am si\u0119 w Amsterdamie, to historia zbyt d\u0142uga. Wa\u017cne jest to, \u017ce tego w\u0142a\u015bnie marcowego ranka wjecha\u0142am do miasta, pokrojonego sieci\u0105 kana\u0142\u00f3w na wielok\u0105ty l\u0105du. Dotar\u0142am tam poci\u0105giem mi\u0119dzymiastowym, nowoczesnym, nie tak superszybkim jak francuski \u201etrain rapide\u201d, a jednak dalece lepszym od naszych polskich, zbiednia\u0142ych ekspres\u00f3w. <\/span><\/p>\n Przyje\u017cd\u017ca\u0142am z p\u00f3\u0142nocy l\u0105du, z prowincji, gdzie zakupi\u0142 mi bilet i po\u017cegna\u0142 mnie przyjaciel Holender. Niemo zazdro\u015bci\u0142 mi mojego wypadu do stolicy. Tam cisza i spok\u00f3j. Nuda. Przestrze\u0144 p\u00f3l uprawnych jak okiem si\u0119gn\u0105\u0107 i ani skrawka niezagospodarowanej albo zaba\u0142aganionej p\u0142aszczyzny zieleni. Tu gwar i ruch za spraw\u0105 turyst\u00f3w i stoliczan. Wielu z nich, spokojniejszych i dystyngowanych, porzuca\u0142o samochody dla rower\u00f3w. Tak zdrowiej i ciszej \u2013 s\u0142ysza\u0142am komentarze przyjezdnych. – A dynamika i fascynuj\u0105cy niepok\u00f3j miasta nie znika\u0142. <\/span><\/p>\n Z dworca z map\u0105 i przewodnikiem w r\u0119ku, pieszo, uda\u0142am si\u0119 na poszukiwanie jednego z owych tanich schronisk niedaleko dzielnicy czerwonych \u015bwiate\u0142. Od terytorium tego dzieli\u0142o schronisko jedynie kilka przecznic. Co istotniejsze jednak, od kawiarenki internetowej dzieli\u0142a mnie tylko jedna, jedna, powtarzam, szeroko\u015b\u0107 ulicy.<\/span><\/p>\n La\u0142o. Amsterdam przywita\u0142 mnie zdradliwie \u0142agodnie – s\u0142o\u0144cem. Po kilku godzinach jednak jakby niebo si\u0119 oberwa\u0142o. W\u0142\u00f3czy\u0142am si\u0119 po mie\u015bcie z zaci\u015bni\u0119tymi ze z\u0142o\u015bci z\u0119bami. B\u0142\u0105dzi\u0142am w labiryncie kana\u0142\u00f3w, gubi\u0142am \u015blad. Odnajdowa\u0142am si\u0119 mozolnie z pomoc\u0105 piegowatego od kropli wody przewodnika. Amsterdam jest podobno logicznym w swej strukturze miastem. Mo\u017ce wi\u0119c za kr\u00f3tko studiowa\u0142am map\u0119, a moja n\u0119dzna orientacja w terenie ze wzgl\u0119du na pogod\u0119 zupe\u0142nie zawiod\u0142a. Zm\u0119czona i zniech\u0119cona wr\u00f3ci\u0142am o zmierzchu do schroniska. Modli\u0142am si\u0119 o dobr\u0105 pogod\u0119 nast\u0119pnego dnia. Za tydzie\u0144 przecie\u017c ko\u0144czy\u0142 si\u0119 m\u00f3j urlop. Tymczasem postanowi\u0142am wzi\u0105\u0107 prysznic, co\u015b przek\u0105si\u0107 i skoczy\u0107 do kawiarenki po drugiej stronie ulicy. <\/span><\/p>\n T\u0142um. Wszyscy wpadli na ten sam pomys\u0142 tego deszczowego popo\u0142udnia. Dosta\u0142am bilecik i zacz\u0119\u0142o si\u0119 oczekiwanie w kolejce do komputera. Zd\u0105\u017cy\u0142am zam\u00f3wi\u0107 kaw\u0119 przy barze \u2013 tylko tam by\u0142o miejsce siedz\u0105ce – gdy podszed\u0142 m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna i zapyta\u0142 o pozwolenie zaj\u0119cia s\u0105siedniego sto\u0142ka. Skin\u0119\u0142am g\u0142ow\u0105 i u\u015bmiechn\u0119\u0142am si\u0119. <\/span><\/p>\n – To bar dla wszystkich \u2013 Czu\u0142am, \u017ce za chwile zagai, zastanawia\u0142am si\u0119 tylko, czy uzna\u0142 m\u00f3j u\u015bmieszek za obelg\u0119 czy zach\u0119t\u0119. Pierwsze pytanie \u2013 zagadka, dla prze\u0142amania lod\u00f3w.<\/span><\/p>\n – Czy domy\u015blasz si\u0119 sk\u0105d pochodz\u0119? <\/span><\/p>\n – Peru? – zacz\u0119\u0142am zgadywa\u0107. <\/span><\/p>\n \u0179le. Dowiod\u0142am jedynie mojej nik\u0142ej znajomo\u015bci \u015bwiata, kultur i ras. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest z Pakistanu. Wiedzia\u0142am gdzie le\u017cy Pakistan, mog\u0142am w g\u0142owie nakre\u015bli\u0107 linie granic, cho\u0107 z mozo\u0142em pr\u00f3bowa\u0142am z dna pami\u0119ci wydoby\u0107 nazw\u0119 stolicy lub jednej z metropolii. Przyszed\u0142 mi z pomoc\u0105, podaj\u0105c nazw\u0119 miasta, w kt\u00f3rym mieszka\u0142. Karachi. Nad Oceanem Indyjskim, po zachodniej stronie p\u00f3\u0142wyspu. <\/span><\/p>\n Przygl\u0105da\u0142am mu si\u0119 spod oka. Do jakiej rasy nale\u017ca\u0142? Gdy ostatecznie rozwi\u0105za\u0142am problem w g\u0142owie na korzy\u015b\u0107 \u017c\u00f3\u0142tej, doszed\u0142 mnie jego g\u0142os <\/span><\/p>\n \u2013 S\u0105 i w po\u0142udniowych Indiach i Pakistanie ludzie zdecydowanie czarni, bardzo ciemni \u2013 zn\u00f3w wi\u0119c zw\u0105tpi\u0142am \u2013 A wi\u0119c nie \u017c\u00f3\u0142ta? – Jak wiele lekcji geografii musia\u0142am przespa\u0107, aby mie\u0107 teraz tak wielk\u0105 bia\u0142\u0105 plam\u0119 niewiedzy. By\u0142o mi wstyd. Czy\u017cby rzeczywi\u015bcie Europejczycy byli do tego stopnia zainteresowani samymi sob\u0105 i w\u0142asn\u0105 kultur\u0105, \u017ce jedynie nielicznych korci, aby spojrze\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 p\u00f3\u0142kuli? Ja chcia\u0142am tam jednak zajrze\u0107. I brawo! Nareszcie co\u015b si\u0119 dzia\u0142o. Akcja zawi\u0105za\u0142a si\u0119 ciekawie, zaczyna\u0142am poznawa\u0107 \u015bwiat i ludzi, ja, zapyzia\u0142a, o jasnych oczach blondynka, Polka z warszawskiej prowincji, panna Anna. <\/span><\/p>\n Ba\u0142am si\u0119. Pakistanczyk wygl\u0105da\u0142 jednak przyjacielsko. Rozmowa toczy\u0142a si\u0119 spokojnie, bez agresji i bez ekscytacji. Odrobin\u0119 rezerwy czy nie\u015bmia\u0142o\u015bci z jego strony. Doszed\u0142 nas g\u0142os kelnera. Wzywano mnie do sali komputerowej na p\u00f3\u0142pi\u0119trze. Moj\u0105 uwag\u0119 w pe\u0142ni poch\u0142on\u0119\u0142y nie czytane od kilku dni emaile. Po chwili jednak poczu\u0142am dotyk na ramieniu. Farid wskaza\u0142 mi miejsce gdzie sta\u0142 przeznaczony dla niego komputer. \u2013 Okej! – Odwr\u00f3ci\u0142am g\u0142ow\u0119, nie chc\u0105c traci\u0107 moich pi\u0119tnastu minut na zb\u0119dn\u0105 rozmow\u0119. M\u00f3j czas szybko si\u0119 sko\u0144czy\u0142. Podesz\u0142am do jego stolika. Oszo\u0142omi\u0142a mnie szybko\u015b\u0107, z jak\u0105 potrafi\u0142 pisa\u0107 po angielsku na komputerze. Nie korzysta\u0142 z w\u0142asnego j\u0119zyka. Dlaczego? Nie przysz\u0142o mi w\u00f3wczas do g\u0142owy to pytanie, kt\u00f3re potem wielokrotnie sobie zadawalam. – Jak to jest, wyrzec si\u0119 dobrowolnie w\u0142asnego j\u0119zyka, u\u017cywa\u0107 oficjalnego angielskiego w ka\u017cdej niemal, najbardziej prozaicznej sytuacji? <\/span><\/p>\n Sta\u0142am przy nim kilka minut zanim mnie zauwa\u017cy\u0142. Nie zda\u0142am sobie sprawy, \u017ce po prostu nie us\u0142ysza\u0142, kiedy podesz\u0142am, tak zaj\u0119ty by\u0142 tym, co dzia\u0142o si\u0119 na ekranie, piramid\u0105 list\u00f3w, na kt\u00f3re jednocze\u015bnie odpowiada\u0142, i kolejk\u0105 stron internetowych, kt\u00f3re jednocze\u015bnie otwiera\u0142 i z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a zamyka\u0142. Skr\u00f3ty klawiaturowe. Klawisze funkcyjne. Dziwne kombinacje kabli, s\u0142uchawek i mikrofon\u00f3w, kt\u00f3re zdawa\u0142y si\u0119 by\u0107 nieodzownym elementem operacji obs\u0142ugiwania komputera. By\u0142am pod wra\u017ceniem. Moja znajomo\u015b\u0107 komputera nie wykracza\u0142a w\u00f3wczas poza norm\u0119 przeci\u0119tnego m\u0142odego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mia\u0142 za sob\u0105 prac\u0119 magistersk\u0105, czyli ten jedyny znany Word, edytor dokument\u00f3w, jaki\u015btam program typu messenger i jaki\u015btam serwis poczty elektronicznej. <\/span><\/p>\n Dostrzeg\u0142 mnie w ko\u0144cu. Z niewiadomego powodu czeka\u0142am, a\u017c mnie zauwa\u017cy, zamiast zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119. Mo\u017ce nie chcia\u0142am by\u0107 natr\u0119tna. Ponadto zdecydowanie hipnotyzowa\u0142y mnie jego migaj\u0105ce po klawiaturze, ciemne palce i migaj\u0105cy jeszcze szybciej ekran. <\/span><\/p>\n Zaproponowa\u0142 spacer. Zdziwiona, odruchowo podnios\u0142am brwi – la\u0142o przecie\u017c niemi\u0142osiernie. <\/span><\/p>\n Mo\u017ce przesta\u0142o wreszcie pada\u0107, sprawdzi\u0142em pogod\u0119. Zapowiadali jej poprawienie pod wiecz\u00f3r \u2013 potakiwa\u0142am biernie g\u0142ow\u0105 jak niema Syrenka. – Czy mog\u0142aby\u015b poczeka\u0107 jeszcze chwil\u0119? \u2013 przest\u0119powa\u0142am po raz kolejny z nogi na nog\u0119.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n – Oczywi\u015bcie. \u2013 za moment \u017ca\u0142owa\u0142am jednak obiecanej \u201echwili\u201d, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 pod wzgl\u0119dem d\u0142ugo\u015bci w czasie bliska godzinie. Wyci\u0105gn\u0119\u0142am przewodnik, odrobin\u0119 ju\u017c zu\u017cyty i wygi\u0119ty dziwacznie od wilgoci, i zag\u0142\u0119bi\u0142am si\u0119 w jego studiowaniu. <\/span><\/span><\/p>\n Spacer. Niebo istotnie rozchmurzy\u0142o si\u0119, jakby na specjalne zam\u00f3wienie Farida. Zapada\u0142 jednak zmrok, i nie mo\u017cna by\u0142o rozezna\u0107, czy chmury deszczowe wci\u0105\u017c gro\u017c\u0105. Grozi\u0142y. Zacz\u0119\u0142o zn\u00f3w kapa\u0107. Ale delikatniej. W\u0142\u00f3czyli\u015bmy si\u0119 razem po mie\u015bcie, przekona\u0142am si\u0119, \u017ce jest to przyjemniejsze, ni\u017c samotno\u015b\u0107. Mniejsz\u0105 ni\u017c dawniej uwag\u0119 zwraca\u0142am na urod\u0119 miasta. Dotarli\u015bmy a\u017c do zak\u0105tka kawiarni jazzowych, kt\u00f3re nie wzbudzi\u0142y jego zainteresowania. Zrozumia\u0142am, \u017ce nie znajdziemy wsp\u00f3lnego j\u0119zyka w dziedzinie muzyki, nie jeszcze wiedzia\u0142am jednak jak silny zwi\u0105zek mia\u0142o to z jego wiar\u0105 i \u015bwiatopogl\u0105dem. <\/span><\/p>\n Przeszli\u015bmy w okolice uniwersytetu. Kamienice na brzegu niekt\u00f3rych kana\u0142\u00f3w – ca\u0142kowicie nieo\u015bwietlone. Dzielnica czerwonych \u015bwiate\u0142 i panie p\u00f3\u0142nagie, stoj\u0105ce cierpliwie w oknach, zabarwionych na r\u00f3\u017cowo ukrytymi \u015bwiat\u0142ami, dla u\u0142owienia klienta. Co za egzotyka dla m\u0142odej Polki katoliczki! Ten liberalny \u015bwiat zamiast jednak fascynowa\u0107, nudzi\u0142. Nie wzbudza\u0142y mojej ciekawo\u015bci ani ekskluzywne domy rozkoszy, ani coffee shopy, gdzie mo\u017cna legalnie skosztowa\u0107 mi\u0119kkich narkotyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n Zdecydowali\u015bmy si\u0119 w ko\u0144cu na neutraln\u0105, klasyczn\u0105 w stylu, przytuln\u0105 kawiarenk\u0119, bez muzyki na \u017cywo. Niemal pusto. Nied\u0142ugo wybi\u0107 mia\u0142a p\u00f3\u0142noc. Zam\u00f3wi\u0142am kaw\u0119 z mlekiem. On r\u00f3wnie\u017c. Du\u017co p\u00f3\u017aniej zrozumia\u0142am, \u017ce dokucza\u0107 musia\u0142 mu b\u00f3l g\u0142owy. Tylko w takich chwilach zwyk\u0142 pi\u0107 kaw\u0119. Nieoczekiwanie wyci\u0105gn\u0105\u0142 nogi na stoj\u0105cym naprzeciw nas krze\u015ble. Bia\u0142e grube skarpetki \u2013 serce mi krwawi\u0142o. Dlaczego nie zapyta\u0142am go wcze\u015bniej o to, co robi w \u017cyciu, z czego si\u0119 utrzymuje? Potwierdzi\u0142by si\u0119 o kilka godzin wcze\u015bniej znany stereotyp, \u017ce technicy komputerowi nie zwykli dba\u0107 o dobry gust i stosowno\u015b\u0107 odzienia. Wygoda to ich idea naczelna. To by\u0142 ca\u0142y on. Obraz wi\u0119c malowa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co \u2013 m\u0119\u017cczyzna \u015bredniego wzrostu, Indus, ale nie Hindus, muzu\u0142manin z Pakistanu, \u015bniady, ale nie \u017c\u00f3\u0142ty, o sk\u00f3rze ogorza\u0142ej i opalonej, ciemnych oczach, d\u0142ugich rz\u0119sach i wydatnych ustach. To by\u0142a kwintesencja tego, co ca\u0142kowicie subiektywnie nazywa\u0142am byciem m\u0119\u017cczyzn\u0105 przystojnym. <\/span><\/span><\/p>\n On tymczasem wyci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 wygodnie, opar\u0142 g\u0142ow\u0119 na moim ramieniu zdawkowo t\u0142umacz\u0105c jedynie, \u017ce przylecia\u0142 tego ranka z USA. Kilkana\u015bcie godzin podr\u00f3\u017cy. R\u00f3\u017cnica czasu. W jego czarnym, \u0142adnym garniturze, bia\u0142ych skarpetkach, szarym p\u0142aszczu z naturalnej we\u0142ny \u2013 skar\u017cy\u0142 si\u0119, \u017ce \u201egryzie\u201d i ociera mu sk\u00f3r\u0119 szyi \u2013 sprawia\u0142 wra\u017cenie rozczulaj\u0105ce. Wci\u0105\u017c jednak broni\u0142am si\u0119 przed jego, uporczywie spadaj\u0105c\u0105 na moje rami\u0119, g\u0142ow\u0105. <\/span><\/p>\n W porz\u0105dku, nie spa\u0142e\u015b ent\u0105 ilo\u015b\u0107 godzin, lecz poznali\u015bmy si\u0119 dzisiaj, nic o mnie wiesz. Czy mo\u017cemy zachowa\u0107 dystans? <\/span><\/p>\n<\/li>\n I owszem \u2013 skin\u0105\u0142 g\u0142owa, a ta po chwili i tak opad\u0142a na moje rami\u0119. <\/span><\/p>\n<\/li>\n Chod\u017amy ju\u017c, jest p\u00f3\u017ano. Chod\u017amy do schroniska. <\/span><\/p>\n<\/li>\n Tak, ale wiesz co? Mo\u017ce wybra\u0142aby\u015b si\u0119 ze mn\u0105 jutro w podro\u017c po Holandii. B\u0119dzie pi\u0119knie, zapewniam. \u2013 by\u0142am zaskoczona <\/span><\/p>\n<\/li>\n Podro\u017c poci\u0105giem?<\/span><\/p>\n<\/li>\n Wynajm\u0119 samoch\u00f3d \u2013 przy\u0142apa\u0142 m\u00f3j niedowierzaj\u0105cy wzrok \u2013 \u017cachn\u0105\u0142 si\u0119 i roze\u015bmia\u0142<\/span><\/p>\n<\/li>\n Jutro b\u0119d\u0119 pod twoim schroniskiem o dziewi\u0105tej. P\u00f3jdziemy razem wynaj\u0105\u0107 w\u00f3z. Mo\u017cesz wybrac model.<\/span><\/p>\n<\/li>\n Nie znam si\u0119 na samochodach \u2013 uci\u0119\u0142am, niepewna czy powinnam zako\u0144czy\u0107 t\u0119 znajomo\u015b\u0107 czy zda\u0107 si\u0119 na los. <\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Farid odprowadzi\u0142 mnie pod samo schronisko. By\u0142 \u015brodek nocy. Wiedzia\u0142am, \u017ce b\u0119dzie musia\u0142 przew\u0119drowa\u0107 p\u00f3\u0142 miasta w drug\u0105 stron\u0119, aby dotrze\u0107 do swojego lokum. Dlaczego w\u0142a\u015bciwie mieszka\u0142 w schronisku? Ten garnitur i to auto z wypo\u017cyczalni! C\u00f3\u017c, mo\u017ce to, co mi wydawa\u0142o si\u0119 niezwyk\u0142e i dziwaczne, dla obie\u017cy\u015bwiata by\u0142o codzienno\u015bci\u0105. Poci\u0105ga\u0142a mnie przysz\u0142o\u015b\u0107 pe\u0142na niespodzianek, to, co mog\u0142o si\u0119 wydarzy\u0107 w jego towarzystwie. <\/span><\/p>\n Tej nocy na po\u017cegnanie dosta\u0142am r\u00f3\u017c\u0119, kt\u00f3r\u0105 kupi\u0142 od samotnego sklepikarza, nocnego marka. <\/span><\/p>\n Nast\u0119pnego dnia rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 niezapomniany tydzie\u0144. Wspania\u0142a podr\u00f3\u017c, w czasie kt\u00f3rej dotarli\u015bmy a\u017c do granic Belgii, przedsmak wielkiej podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3ra czeka\u0107 mnie mia\u0142a ju\u017c nied\u0142ugo. <\/span><\/p>\n – Europa jest tak ma\u0142a – m\u00f3wi\u0142 i, aby to udowodni\u0107, w drodze powrotnej w kilkana\u015bcie godzin pr\u00f3bowa\u0142 dotrze\u0107 do granic Amsterdamu. Niemal uciek\u0142 mi sprzed nosa m\u00f3j autobus do Polski. On przebukowa\u0107 musia\u0142 bilet na p\u00f3\u017aniejszy lot, dwa dni po moim odje\u017adzie. <\/span><\/p>\n To, co my\u015bla\u0142am na jego temat w momencie pierwszego naszego spotkania zupe\u0142nie nie pokrywa\u0142o si\u0119 z tym, co wiedzia\u0142am pod koniec naszej podro\u017cy. Pakistanczyk o ciemnych oczach ujawni\u0142 swoj\u0105 natur\u0119 czaruj\u0105cego m\u0119\u017cczyzny, dowcipnego i inteligentnego, z kt\u00f3rym nie mog\u0142am rozmawia\u0107 o muzyce powa\u017cnej i jazzie, ale kt\u00f3ry mimo wszystko intrygowa\u0142 mnie i poci\u0105ga\u0142. <\/span><\/p>\n Droga Anno<\/i><\/p>\n Odpowiadaj\u0105c na twoje zapytanie odno\u015bnie kuchni pakista\u0144skiej, musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce niestety nie jestem koneserem w tej dziedzinie. Moja matka by\u0142aby w\u0142a\u015bciw\u0105 i godn\u0105 polecenia znawczyni\u0105 kuchni pakista\u0144skiej. Niestety \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie umiem wyobrazi\u0107 sobie jej \u015bl\u0105cej ci przepisy i porady droga emailow\u0105. Jestem obecnie w Stanach i wiesz, nawet w tym przypadku trudno mi jest nak\u0142oni\u0107 j\u0105, by siad\u0142a przy komputerze i porozmawia\u0142a ze mn\u0105. Messengery s\u0105 wci\u0105\u017c dla niej zmor\u0105 i jestem pewien, \u017ce \u015bni\u0105 jej si\u0119 po nocach. Ech, \u017cal m\u00f3wi\u0107. <\/i><\/p>\nPrzepis na \u017cycie we dwoje<\/span><\/h5>\n
<\/h5>\n
\n
\n