{"id":4994,"date":"2020-08-24T21:20:52","date_gmt":"2020-08-24T19:20:52","guid":{"rendered":"http:\/\/joannacholuj.pl\/?page_id=4994"},"modified":"2020-08-24T21:20:52","modified_gmt":"2020-08-24T19:20:52","slug":"pultusk-poemat-mysim-okiem","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/pultusk-poemat-mysim-okiem\/","title":{"rendered":"Pu\u0142tusk – poemat mysim okiem"},"content":{"rendered":"

Pu\u0142tusk mysim okiem <\/b><\/span><\/p>\n

Poemat<\/b><\/span><\/p>\n

Przystan\u0119\u0142a mysz stara, zamy\u015blona i cicha,<\/span><\/p>\n

s\u0142aby wzrok wyt\u0119\u017cy\u0142a, nos zmarszczyla i s\u0142ucha.<\/span><\/p>\n

Rynek hen po widnokr\u0105g metr\u00f3w trzysta z ok\u0142adem.<\/span><\/p>\n

\u0141atwiej by\u0142o onegdaj przebiec truchtem, dzi\u015b jad\u0105<\/span><\/p>\n

auta szybkie i ci\u0119\u017ckie, ha\u0142a\u015bliwe i mnogie.<\/span><\/p>\n

Cie\u0144 rozproszy\u0142 si\u0119 w brzasku, znikn\u0105\u0142 zaraz za rogiem<\/span><\/p>\n

dyli\u017cans\u00f3w i karoc, koni, woz\u00f3w ze zbo\u017cem. <\/span><\/p>\n

Dzi\u015b bezpieczny tw\u00f3j \u017cywot w korytarzach, niebo\u017ce,<\/span><\/p>\n

tych sklepionych murowanych spichlerzach pod ziemi\u0105,<\/span><\/p>\n

gdzie \u017cak m\u0142ody jezuita ni\u00f3s\u0142 worki jesieni\u0105,<\/span><\/p>\n

pe\u0142ne dobra i jad\u0142a na sto dni mro\u017anej zimy<\/span><\/p>\n

temu lat trzysta z hakiem, dzi\u015b Benedykt je trzyma…<\/span><\/p>\n

Powiadaj\u0105 tak ludzie, jak i myszy zajedno, <\/span><\/p>\n

i\u017c Skarga i Horatius Sarmaticus \u0142z\u0119 rzewn\u0105<\/span><\/p>\n

roni\u0105 nad swym zakonem takim twardym i m\u0119skim,<\/span><\/p>\n

grzmi\u0105c z Jakubem pod r\u0119k\u0119 w kolegium niebieskim.<\/span><\/p>\n

Jeno kaszy – wspomnienie, m\u0105ka w proch si\u0119 przesia\u0142a.<\/span><\/p>\n

Ziarno praszczur zjad\u0142 mysi, cho\u0107 narzeka\u0142, \u017ce ma\u0142o.<\/span><\/p>\n

Och, nieme te lochy! Mokre tropy myszowatych!<\/span><\/p>\n

W\u0142\u00f3cz\u0119ga, myszarka, synatropijny lunatyk,<\/span><\/p>\n

korytarzo\u0142az tajny, biolog, cz\u0142ek, zoo-praktyk,<\/span><\/p>\n

tam pospo\u0142u brn\u0105 mi\u0119kko w historyj\u0119 tej szlachty.<\/span><\/p>\n

Moje buty te\u017c wsi\u0105ka\u0142y w podziemn\u0105 t\u0119 ziemi\u0119.<\/span><\/p>\n

Tam mysz star\u0105 spotka\u0142em, tam mi przysz\u0142o oniemie\u0107,<\/span><\/p>\n

gdy zaj\u0119ty badaniem stanu ceg\u0142y poszycia,<\/span><\/p>\n

nagle pisk w korytarzu, pisk \u2013 \u017cebranie o \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Mysi ogon wystawa\u0142 zza mur\u00f3w za\u0142amania,<\/span><\/p>\n

Dolecia\u0142y mi\u0119 s\u0142owa \u015bwiszcz\u0105ce – obym sk\u0142ama\u0142!<\/span><\/p>\n

lub \u015bni\u0142, tudzie\u017c czyta\u0142 bajki Hughona Loftinga.<\/span><\/p>\n

Zrozumia\u0142em, \u017ce szara szuka w mie\u015bcie lod\u017cingu.<\/span><\/p>\n

Akcent mia\u0142a angielski, ton arystokratyczny,<\/span><\/p>\n

gdy o pra pra pra pra pra pra pra babce stryjecznej <\/span><\/p>\n

losach opowiada\u0142a co si\u0119 ci\u0105gn\u0105 lat dwie\u015bcie<\/span><\/p>\n

…stulecie dziewi\u0119\u0107naste…po\u017car hula\u0142 po mie\u015bcie<\/span><\/p>\n

onegdaj… Skulony nad ksi\u0105\u017ck\u0105 biedak ch\u0142opczyna<\/span><\/p>\n

– bibliotekarz- pomocnik woluminy zaczyna<\/span><\/p>\n

wrzuca\u0107 za sw\u0105 pazuch\u0119 – silva rerum i varia,<\/span><\/p>\n

mysz mu hop do kieszeni, wok\u00f3\u0142 Jezu! i Maria!<\/span><\/p>\n

wrzask szalonej gawiedzi, wody chlust, z\u0142ota aura<\/span><\/p>\n

z czerwon\u0105 aureol\u0105. Ma\u0142y p\u0119dzi po murach.<\/span><\/p>\n

Jest i baszta, jest przej\u015bcie i jest chata w oddali<\/span><\/p>\n

Ch\u0142opi biegn\u0105 ku miastu. Nic si\u0119 na wsi nie pali. <\/span><\/p>\n

Od dnia tego codziennie ch\u0142opak ksi\u0105\u017ck\u0119 wyci\u0105ga\u0142<\/span><\/p>\n

na polu, w stodole, co godno\u015bci nie ur\u0105ga,<\/span><\/p>\n

\u017ce od \u015bwicy tak stroni\u0142 i ju\u017c wola\u0142 czsokoli,<\/span><\/p>\n

w polu ora\u0107, pot roni\u0107, ni\u017ali w pieciu rozp\u0142oni\u0107.<\/span><\/p>\n

Wierna mysz towarzyszka \u2013 przy czytaniu \u2013 asysta.<\/span><\/p>\n

Uszy pilnie nastawia, przesz\u0142o\u015b\u0107 wnika, cho\u0107 mglista.<\/span><\/p>\n

Dzieciom swoim opowie, one swoim, i dalej. <\/span><\/p>\n

Sie\u0107 pasymk\u00f3w z Pu\u0142tuska sw\u0105 histori\u0119 tak dbale<\/span><\/p>\n

recytuje i ceni. Wszak nie tylko r\u00f3d mysi<\/span><\/p>\n

historyj\u0119 szanuje, ch\u0142opiec chwyci\u0142 sw\u00f3j grysik…<\/span><\/p>\n

Nu\u017ce w\u0142asny pami\u0119tnik spisa\u0107 spieszy. I czyta <\/span><\/p>\n

ten zar\u00f3wno w g\u0142os co dzie\u0144 \u2013 mysz z rado\u015bci\u0105 on wita.<\/span><\/p>\n

I witaj\u0105 go dzieci, bo przych\u00f3wek mia\u0142 liczny.<\/span><\/p>\n

Bibliotekarz, z ch\u0142opa ch\u0142opiec \u2013 wojownik waleczny…<\/span><\/p>\n

W roku tysi\u0105c dziewi\u0119\u0107set kraju wolno\u015b\u0107 szed\u0142 broni\u0107.<\/span><\/p>\n

To opisa\u0142, dzieci chowa\u0142, od ludzi wci\u0105\u017c stroni\u0142.<\/span><\/p>\n

W ksi\u0105\u017ckach siedzia\u0142 bibliotekarz wszem wok\u00f3\u0142 uznany, <\/span><\/p>\n

a\u017c nadesz\u0142y trzydziestych lat – czterdziestych walk dramy.<\/span><\/p>\n

I zn\u00f3w czerwie\u0144 starej rany goreje u cz\u0142eka<\/span><\/p>\n

po\u017car, pom\u00f3r! – dr\u017ca\u0142 przed nim. Wiedzie\u0107 chcia\u0142 co go czeka…<\/span><\/p>\n

Jaki los jemu niesie \u017cycie pe\u0142ne po\u017car\u00f3w?<\/span><\/p>\n

Jako\u017c tysi\u0105c osiemset i dziewi\u0119\u0107set t\u0105 miar\u0105<\/span><\/p>\n

chcia\u0142 mierzy\u0107: \u201eDwa po\u017cary – dwa zniszczenia, jednako<\/span><\/p>\n

my mieszka\u0144cy Pu\u0142tuska naprawimy!\u201d – tu zakl\u0105\u0142.<\/span><\/p>\n

\u201eLecz histori\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 pan ju\u017c raczy zna\u0107 dobrze\u201d<\/span><\/p>\n

Tak mi powie mysz stara, racz\u0105c serem si\u0119 szczodrze.<\/span><\/p>\n

Za to stare w\u017cdy dzieje wszak nie ka\u017cdy potrafi<\/span><\/p>\n

w wyobra\u017ani malowa\u0107, gdy na ksi\u0105\u017ck\u0119 nie trafi.<\/span><\/p>\n

Owa ksi\u0105\u017cka niestety i pami\u0119tnik w po\u017carze <\/span><\/p>\n

domu bibliotekarza sczez\u0142y, chocia\u017c on marzy\u0142<\/span><\/p>\n

w darze z\u0142o\u017cy\u0107 je miastu jako cenne trofeum:<\/span><\/p>\n

\u201esignum – ignis est victus\u201d jak by rzek\u0142 Prometeusz.<\/span><\/p>\n

Z \u017cyciem uszed\u0142 z rodzin\u0105, koniec wojny obwie\u015bci\u0142<\/span><\/p>\n

zmar\u0142 po latach stu ca\u0142ych, latach tak pe\u0142nych tre\u015bci.<\/span><\/p>\n

Sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych szale\u0144stwo… Buntem z lekka powia\u0142o.<\/span><\/p>\n

Dzieci Pu\u0142tusk rzuci\u0142y, Ameryk\u0119 wita\u0142y…<\/span><\/p>\n

\u201eTy opowiedz histori\u0119, jeste\u015b wszak groto\u0142azem<\/span><\/p>\n

Tacy nic si\u0119 nie boj\u0105, \u017cycie uchodzi p\u0142azem\u201d<\/span><\/p>\n

Rzek\u0142a mi tak poufnie \u2013 i ja wam tak to rzek\u0119:<\/span><\/p>\n

By\u0142 dwunasty wiek z dawna i osada nad rzek\u0105<\/span><\/p>\n

Gwarno, t\u0142oczno, weso\u0142o, jarmark, zbo\u017ce, flisacy.<\/span><\/p>\n

Kwit\u0142o miasto i dzieci, dobrze \u017cyli z swej pracy.<\/span><\/p>\n

Lecz bywa\u0142o i surowo, morderczo, \u017ca\u0142o\u015bnie.<\/span><\/p>\n

I bywa\u0142y po\u017cary od Ja\u0107wing\u00f3w przy wio\u015bnie.<\/span><\/p>\n

Od Litwin\u00f3w, od Prus\u00f3w, popalone wsze pola, <\/span><\/p>\n

Domy, chramy niszczone, ciemna ludzi jest dola.<\/span><\/p>\n

Mroki swit zn\u00f3w rozprasza\u0142 – wiek trzynasty i dalsze.<\/span><\/p>\n

Zamek stan\u0105\u0142 na wzg\u00f3rzu, biskup p\u0142ocki zaprasza\u0142.<\/span><\/p>\n

\u015alad Pras\u0142owian i chramy \u015awi\u0119ty Krzy\u017c dzi\u015b przykrywa.<\/span><\/p>\n

Dawne dzieje, cho\u0107 g\u00f3ra skarby mo\u017ce wszak skrywa\u0107.<\/span><\/p>\n

Groto\u0142azi m\u00f3j zmys\u0142 sam wyostrzy\u0142em niebawem, <\/span><\/p>\n

w\u017cdy mysz pocznie historie nowe sypa\u0107 r\u0119kawem.<\/span><\/p>\n

Jakie zamek to cuda widzia\u0142 sam na prze\u017aroczach,<\/span><\/p>\n

kt\u00f3re Chronos wy\u015bwietla klej\u0105c klatki urocze.<\/span><\/p>\n

\u015aredniowieczny architekt ust\u0119puje arty\u015bcie<\/span><\/p>\n

z renasansu polotem, a ju\u017c wnet zamaszy\u015bcie<\/span><\/p>\n

wywijaj\u0105 swe linie barokowe rze\u017abienia. <\/span><\/p>\n

Zamek kwitnie i stroi si\u0119, dobiegaj\u0105 pienia.<\/span><\/p>\n

Ch\u00f3ry tu, tam misteria, moralitet w teatrze.<\/span><\/p>\n

Wszako wszem on dost\u0119pny, gawied\u017a bie\u017cy i patrzy.<\/span><\/p>\n

Dalej czasy po\u017cogi, wszechogarnia nas Szwecja.<\/span><\/p>\n

Patrz, jak \u0142atwo zapomnie\u0107, po\u017car nie jest facecja<\/span><\/p>\n

P\u0142omie\u0144 nasza codzienno\u015b\u0107. Czcimy go, ho\u0142ubimy<\/span><\/p>\n

Lecz panami z przyrod\u0105 nie b\u0119dziemy r\u00f3wnymi<\/span><\/p>\n

Tylko ona, natura, kosmos, wszech\u015bwiat, zielono\u015b\u0107<\/span><\/p>\n

jest prawdziwie wszechw\u0142adna, ale o tym ju\u017c do\u015b\u0107! do\u015b\u0107!<\/span><\/p>\n

Dajmy nura do Francji, \u201eczy pozwolisz?\u201dpozwalam<\/span><\/p>\n

Mysz zamy\u015bla si\u0119 rzewnie \u2013 ach ten Pary\u017c, ta gala<\/span><\/p>\n

Wojsko, panny, czar bal\u00f3w, akcent z \u201e\u0105\u201d i camembert…<\/span><\/p>\n

Tam piwnice… Ser dojrzewa… Tu Napolion \u201echer\u201d.<\/span><\/p>\n

Krwi utoczy\u0142, bitw\u0119 stoczy\u0142. Zapami\u0119tamy go, <\/span><\/p>\n

Pa\u0144skim gestem Napoliona Arc de Triomphe wie\u015bci to.<\/span><\/p>\n

Tam familii mysia ga\u0142a\u017a zapuszcza korzenie<\/span><\/p>\n

Je\u017adzi mysz co rok do Paris czy\u015bci\u0107 francais’a brzmienie<\/span><\/p>\n

Wiek za wiekiem jak ongi\u015b, dziewi\u0119tnasty w po\u0142owie-<\/span><\/p>\n

sztubak Wiktor, kole\u017ccy obrywaj\u0105 po g\u0142owie.<\/span><\/p>\n

Wzi\u0119to wolno\u015b\u0107 nam nasz\u0105, car rosyjski si\u0119 mo\u015bci\u0142,<\/span><\/p>\n

do terenu ziem naszych pretensyje swe ro\u015bci\u0142.<\/span><\/p>\n

Mysia, ludzka dziatwa walczy, pilnie krzewi\u0105c j\u0119zyk<\/span><\/p>\n

cho\u0107 rosyjski brzmi tak \u015bpiewnie, nie \u015bpiew nu\u017cnyj, lecz krzyk <\/span><\/p>\n

W tamtem czasie ga\u0142\u0105\u017a inna, i mysia, i ludzka<\/span><\/p>\n

hen powiod\u0142a dzieci swoje w powiat Petersburski.<\/span><\/p>\n

Czy to mi\u0142o\u015b\u0107? Polityka? Nie patrz w cudze \u017cycia<\/span><\/p>\n

wszyscy bra\u0107mi-\u015bmy na ziemi, do \u015bmierci – z powicia.<\/span><\/p>\n

\u201eSum sumarum, poliglotka-m\u201d \u2013 che\u0142pi si\u0119 mysz szara.<\/span><\/p>\n

Tam pociotek, tu kum inny, podr\u00f3\u017cuj\u0119 stale.<\/span><\/p>\n

Francja Rosja Sybir Anglia \u2013 A Londyn wprost loving<\/span><\/p>\n

meteoryt podgl\u0105dam, czy go rdza gdzie nie trawi.<\/span><\/p>\n

Wszak najwi\u0119kszy w naszej ziemi pu\u0142tuskiej tu zary\u0142<\/span><\/p>\n

dziewi\u0119\u0107 kilo przewie\u017ali. Muzealni na bary <\/span><\/p>\n

wzi\u0119li go osi\u0142kowie. Zdobi British Museum.<\/span><\/p>\n

Nikt, kto widzia\u0142 ten deszcz, ju\u017c na ziemi nie \u017cyje.<\/span><\/p>\n

Natenczas mysz ziewn\u0119\u0142a, zerknie na mnie wymownie.<\/span><\/p>\n

My\u015bl\u0119, czas i\u015b\u0107 do domu, wi\u0119c odpalam m\u0105 g\u0142owni\u0119-<\/span><\/p>\n

m\u0105 male\u0144k\u0105 zapa\u0142k\u0119, bo bateria mi siad\u0142a.<\/span><\/p>\n

I ruszamy ju\u017c razem, ona cicha, bo jad\u0142a<\/span><\/p>\n

dosy\u0107 mia\u0142em w kieszeni – dwie kanapki ogromne.<\/span><\/p>\n

Posilila si\u0119, spa\u0142a. To\u017c i tak zado\u015b\u0107 skromna<\/span><\/p>\n

za jej powie\u015b\u0107 bezmiern\u0105, jej oddanie dla miasta.<\/span><\/p>\n

Pu\u0142tusk winien zakupi\u0107 pos\u0105g sto kilo z ciasta. <\/span><\/p>\n

Takie bieg\u0142y my\u015blenia w mojej g\u0142owie rozgrzanej,<\/span><\/p>\n

i przyby\u0142em do chaty, i ot, dzieje spisa\u0142em. <\/span><\/p>\n

13.04.2017<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pu\u0142tusk mysim okiem Poemat Przystan\u0119\u0142a mysz stara, zamy\u015blona i cicha, s\u0142aby wzrok wyt\u0119\u017cy\u0142a, nos zmarszczyla i s\u0142ucha. Rynek hen po […]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"class_list":["post-4994","page","type-page","status-publish","hentry"],"spectra_custom_meta":{"_edit_lock":["1729392498:2"],"_edit_last":["2"],"_wp_page_template":["default"],"_uag_page_assets":["a:9:{s:3:\"css\";s:0:\"\";s:2:\"js\";s:0:\"\";s:18:\"current_block_list\";a:0:{}s:8:\"uag_flag\";b:0;s:11:\"uag_version\";s:10:\"1777350280\";s:6:\"gfonts\";a:0:{}s:10:\"gfonts_url\";s:0:\"\";s:12:\"gfonts_files\";a:0:{}s:14:\"uag_faq_layout\";b:0;}"]},"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"trp-custom-language-flag":false,"illdy-blog-list":false,"illdy-widget-recent-posts":false,"illdy-blog-post-related-articles":false,"illdy-front-page-latest-news":false,"illdy-front-page-testimonials":false,"illdy-front-page-projects":false,"illdy-front-page-person":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Joanna Choluj","author_link":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/blog\/author\/joannacholuj\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Pu\u0142tusk mysim okiem Poemat Przystan\u0119\u0142a mysz stara, zamy\u015blona i cicha, s\u0142aby wzrok wyt\u0119\u017cy\u0142a, nos zmarszczyla i s\u0142ucha. Rynek hen po […]","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4994"}],"collection":[{"href":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4994"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4995,"href":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4994\/revisions\/4995"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}