{"id":4825,"date":"2020-08-24T18:29:03","date_gmt":"2020-08-24T16:29:03","guid":{"rendered":"http:\/\/joannacholuj.pl\/?page_id=4825"},"modified":"2020-08-24T18:29:03","modified_gmt":"2020-08-24T16:29:03","slug":"oni-cykl-opowiadan","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/joannacholuj.pl\/en\/oni-cykl-opowiadan\/","title":{"rendered":"Oni – cykl opowiada\u0144"},"content":{"rendered":"

Oni<\/b><\/span><\/p>\n

1 – kawa po turecku<\/p>\n

Zrobi\u0142am sobie dzi\u015b porann\u0105 kaw\u0119, jak co dzie\u0144, i pomy\u015bla\u0142am o nim. Pami\u0119ta\u0142am te kilka dni, kt\u00f3re sp\u0119dzili\u015bmy razem w Turcji, na po\u0142udniowo zachodnim jej kra\u0144cu, w mie\u015bcie No Name, w mie\u015bcie bez nazwy ju\u017c w tej chwili, bo nie potrafi\u0119 jej przywo\u0142a\u0107 w pami\u0119ci. Wci\u0105\u017c widz\u0119 jednak ten \u015bmieszny ma\u0142y domek z wej\u015bciem od podw\u00f3rza, furtk\u0105 od frontu i w\u0105skim chodnikiem wzd\u0142u\u017c \u015bciany zaro\u015bni\u0119tej wspaniale pachn\u0105c\u0105 ro\u015blin\u0105 pn\u0105c\u0105 o r\u00f3\u017cowych kwiatach. I widz\u0119 mieszkanie dwupokojowe i k\u0105cik kuchenny, i sylwetk\u0119 Aytekina od ty\u0142u, barczyst\u0105 i wysok\u0105 i jego d\u0142onie w momencie, gdy bierze delikatnie male\u0144ki dzbanuszek o srebrnym kolorze, chwyta za d\u0142ugi uchwyt, nalewa wody i stawia na gazie ma\u0142ej kuchenki gazowej. Potem otwiera puszk\u0119 z kaw\u0105 \u2013 jej zapach ju\u017c w\u00f3wczas wyczuwam i sprawia on, \u017ce czuj\u0119 si\u0119 b\u0142ogo i spokojnie. Aytekin wsypuje dwie \u0142y\u017ceczki czubate do wody w czajniczku i odwraca si\u0119 w ko\u0144cu do mnie, u\u015bmiecha i siada obok na kanapie.<\/p>\n

Nie pami\u0119tam, aby kiedykolwiek wykipia\u0142a mu przygotowywana ze czci\u0105 kawa po turecku. Jej niewielka ilo\u015b\u0107, kt\u00f3ra po nalaniu mie\u015bci\u0142a si\u0119 w specjalnie przygotowanej malutkiej fili\u017cance, zbyt cenna by\u0142a, by mog\u0142a si\u0119 wyla\u0107 podczas parzenia. W jaki\u015b cudowny dla mnie spos\u00f3b zawsze wiedzia\u0142 kiedy jest gotowa i zaczyna wrze\u0107. Sztuka, kt\u00f3rej ja do dzi\u015b nie mog\u0119 opanowa\u0107, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce nie po\u015bwi\u0119cam jej tyle uwagi co Aytekin, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce pozostawiam j\u0105 samotnie w kuchni gotuj\u0105c\u0105 si\u0119 po turecku w podobnym ma\u0142ym dzbanuszku i wykonuj\u0119 milion r\u00f3\u017cnych porannych czynno\u015bci w dalszych rejonach mieszkania. Nie siadam za\u015b i nie s\u0142ucham odg\u0142osu gotuj\u0105cej si\u0119 czarnej mikstury.<\/p>\n

Dzi\u015b nadaj\u0119 mojej kawie smak odrobin\u0119 arabski, dolewam do niej mleka z puszki z dodatkiem kardamonu, jakiego bodaj nie znajdzie nikt tu w polskich sklepach. W\u00f3wczas tamtej zimy roku 2000, w grudniu pili\u015bmy nasz\u0105 kaw\u0119 bez mleka. By\u0142a mocna i aromatyczna. Przyrz\u0105dza\u0142 j\u0105 przecie\u017c m\u00f3j przyjaciel, m\u00f3j turecki kochanek. Tylko kilka chwil trwa\u0142o rozkoszowanie si\u0119 kaw\u0105. Wstawali\u015bmy p\u00f3\u017ano. Dochodzi\u0142a zwykle dziesi\u0105ta. Za oknem s\u0142o\u0144ce. I naturalne tu na po\u0142udniu pocz\u0105tki wiosny. Jego jednak otacza\u0142y nieprzerwanie bezs\u0142oneczne, melancholijne i depresyjne nastroje. Zdawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce ju\u017c o dziesi\u0105tej s\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 ku przeciwleg\u0142ej stronie horyzontu, i zachodzi. Muzyka Beethovena, g\u0142\u0119boka i nostalgiczna. Sonata ksi\u0119\u017cycowa, kt\u00f3rej d\u017awi\u0119ki rozbrzmiewa\u0142y nie tylko noc\u0105, ale i o poranku. To ona p\u0142oszy\u0142a s\u0142o\u0144ce i m\u00f3j u\u015bmiech \u2013 my\u015bla\u0142am. To ona powi\u0119ksza\u0142a moje przera\u017cenie, gdy Aytekin si\u0119ga\u0142 po kolejny ju\u017c kieliszek w\u00f3dki, kt\u00f3r\u0105 otwiera\u0142 jeszcze zanim otworzy\u0142am oczy.<\/p>\n

Po raz ostatni pili\u015bmy jego kaw\u0119 po turecku tu\u017c po nowym roku. 2001 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 niespokojnie. Gdzie\u015b w jednym z kawiarno-bar\u00f3w tego miasteczka bez nazwy w g\u00f3rach nad brzegiem morza, gdzie\u015b hen za Izmirem. Atmosfera przypomina\u0142a hulanki la feria francuskiego po\u0142udnia. By\u0142am szcz\u0119\u015bliwa, by\u0142am zakochana. Widzia\u0142am tylko jego oczy, ciemne, fascynuj\u0105ce i nieustannie smutne, troch\u0119 nieobecne \u2013 odpowiednia ilo\u015b\u0107 u\u017cywek, papieros\u00f3w i alkoholu nie mog\u0142a pozosta\u0107 bez wp\u0142ywu. Czu\u0142am jego dotyk \u2013 nie zawsze delikatny. Czu\u0142am podniecenie, gdy wodzi\u0142 palcami po moich plecach, gdy g\u0142adzi\u0142 moje d\u0142onie. W\u00f3wczas jednak, w tamtym zat\u0142oczonym barze, poczu\u0142am jak trac\u0119 kontrol\u0119 nad jego wzrokiem ustami dotykiem. Chcia\u0142am wraca\u0107, wraca\u0107! W \u015brodku sylwestrowej nocy chcia\u0142am znale\u017a\u0107 si\u0119 wreszcie z powrotem w domu, cho\u0107by w tym male\u0144kim letniskowym domku, gdzie nie istnia\u0142 \u017caden system ogrzewania poza ma\u0142ym piecykiem nad kt\u00f3rym grza\u0142am zwykle r\u0119ce. Chcia\u0142am si\u0119 tam schowa\u0107. Wej\u015b\u0107 do \u0142\u00f3\u017cka. Napi\u0107 si\u0119 kawy.<\/p>\n

Wracali\u015bmy. Siad\u0142am obok kierowcy, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 utrzyma\u0107 na nogach, by\u0142 jednak w stanie prowadzi\u0107 sw\u00f3j wehiku\u0142. Nie pad\u0142o ani jedno s\u0142owo. W ciszy weszli\u015bmy do domu. Szcz\u0119k klucza i trzask drzwi. Po chwili zbli\u017cenie bez s\u0142\u00f3w i d\u017awi\u0119k\u00f3w. Rozpaczliwe i ciche. Relaksuj\u0105ce. Czekali\u015bmy na to oboje. Jak na kolejn\u0105 dawk\u0119 narkotyku \u2013 dla niego i dla mnie jednakowo niezb\u0119dn\u0105.<\/p>\n

Le\u017ca\u0142am na wznak z otwartymi oczami, czekaj\u0105c a\u017c zapadnie w g\u0142\u0119boki sen. W\u00f3wczas wsta\u0142am i wysz\u0142am z sypialni. Rozejrza\u0142am si\u0119 niepewnie. Jest. Ca\u0142\u0105 operacj\u0119 wykona\u0142am bardzo powoli. Kilka chwil oczekiwania. Grza\u0142am d\u0142onie i stopy w cieple elektrycznego piecyka. \u0141owi\u0142am w poranno-nocnej ciszy ka\u017cdy d\u017awi\u0119k. To by\u0142 jedyny poranek, pierwszy i ostatni, gdy kawa mi nie wykipia\u0142a.<\/p>\n

2 \u2013 chai<\/p>\n

Chai [wymawiaj: czaj], tak jak zapisuj\u0105 go Pakista\u0144czycy po angielsku, przywo\u0142uje na my\u015bl skojarzenia z j\u0119zykiem rosyjskim \u2013 cz\u0119\u015bciowo s\u0142usznie. Chodzi przecie\u017c o herbat\u0119. Nie jestem znawc\u0105 zdaje mi si\u0119 jednak, \u017ce nalewana w fili\u017canki z ogromnego samowara rosyjska herbata posiada odmienn\u0105 od pakista\u0144skiej receptur\u0119. A ta ostatnia najbardziej zbli\u017ca si\u0119 w smaku do mikstury popo\u0142udniowej w Anglii. 5 o\u2019clock \u2013 tea time to moment spo\u017cywania czarnej herbaty z dodatkiem mleka i ewentualnie cukru , wedle upodoba\u0144 indywidualnych. Chai jednak w swoich odmianach posiada ten sam podstawowy element przepisu \u2013 czarn\u0105 herbat\u0119 i mleko.<\/p>\n

Pami\u0119tam pierwsze chwile naszej wsp\u00f3lnej obecno\u015bci w Atmore Alabama America. Arman uczy\u0142 mnie przyrz\u0105dzania swojej ulubionej herbaty, bez kt\u00f3rej nie m\u00f3g\u0142 min\u0105\u0107 dzie\u0144, kt\u00f3rej brak spowodowa\u0142by b\u00f3le g\u0142owy i chroniczne zm\u0119czenie. Patrzy\u0142am wi\u0119c jak bierze ma\u0142y rondelek \u2013 potem by\u0142 to ju\u017c ma\u0142y dzbanuszek taki, w jakim gotowa\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c kaw\u0119 po turecku \u2013 nalewa wody, stawia na gazie i wsypuje jedn\u0105 \u0142y\u017ceczk\u0119 na jedn\u0105 szklank\u0119 wody li\u015bciastej mieszanki mocnej herbaty indyjskiej. Gotuj\u0105ca si\u0119 herbata staje si\u0119 jeszcze mocniejsza w smaku. W momencie wrzenia dola\u0107 mo\u017cna odrobin\u0119 mleka, poczeka\u0107 minut\u0119 i zestawi\u0107 z gazu. Po chwili nala\u0107 i podawa\u0107 i pi\u0107. Arman lubi\u0142 dodawa\u0107 p\u0142ask\u0105 \u0142y\u017ceczk\u0119 cukru. Ja wola\u0142am smak bezcukrowej. Istnia\u0142 jednak tak\u017ce sprytniejszy cho\u0107 bardziej pracoch\u0142onny spos\u00f3b przygotowania chai\u2019u. Chodzi\u0142o o kulminacj\u0119 i o mleko. Trzeba by\u0142o w kubku przeznaczonym dla Armana podgrza\u0107 kilka centymetr\u00f3w mleka \u2013 podgrza\u0107 w mikrofal\u00f3wce. Podgrza\u0107 nie zagotowa\u0107, a do niego dola\u0107 wrz\u0105cy napar herbaciany. Nie powstawa\u0142y w\u00f3wczas nieapetyczne ko\u017cuchy, kt\u00f3rych obecno\u015bci oboje z Armanem nie znosili\u015bmy.<\/p>\n

Spojrza\u0142am w okno. W Polsce ju\u017c kwiecie\u0144 wiosna i niedziela palmowa, dzwony bij\u0105 i ludzie ci\u0105gn\u0105 do pobliskiego ko\u015bcio\u0142a. Wypi\u0142am ju\u017c moj\u0105 porann\u0105 kaw\u0119, za sob\u0105 mam poranne pisanie. Dwunasta, a ja wci\u0105\u017c siedz\u0119 przy niedzielnym przed\u0142u\u017caj\u0105cym si\u0119 \u015bniadaniu. Obok, po drugiej stronie sto\u0142u \u2013 przyjaciel, m\u0119\u017cczyzna, w pewnym sensie \u201cm\u00f3j\u201d, zaj\u0119ty stukaniem w klawisze mojego laptopa. A jednak moje my\u015bli biegn\u0105 ku Armanowi. I rozchodz\u0105 si\u0119 ich drogi na rozdro\u017cu, jedne biegn\u0105 ku Ameryce i tym latom, kt\u00f3re sp\u0119dzili\u015bmy tam razem, gdzie on obecny jest tylko jako duch i wspomnienie, inne dosi\u0119gaj\u0105 go w Pakistanie \u2013 mo\u017ce i on pomy\u015bla\u0142 teraz w\u0142a\u015bnie o mnie..<\/p>\n

Dlaczego tak bardzo t\u0119skni\u0119. Za nim, za tym czajem prawid\u0142owo przyrz\u0105dzonym w USA, gdzie azjatyckie sklepiki dostarcza\u0142y najwymy\u015blniejszych potraw, mikstur-herbat i przypraw \u015bwiata. I t\u0119skni\u0119 za Pakistanem, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142am niedawno i za t\u0105 herbat\u0105, kt\u00f3ra cz\u0119sto mia\u0142a smak po\u0142udniowy hinduski, pod wp\u0142ywem dodatk\u00f3w \u2013 pieprzu, chilli, imbiru, go\u017adzik\u00f3w i cynamonu. T\u0119skni\u0119 troch\u0119 bezradnie. S\u0142ysz\u0119 jak pr\u0119dko zaczyna mi bi\u0107 serce, gdy us\u0142yszy, o czym my\u015bl\u0105 moje my\u015bli. – Przecie\u017c rozstali\u015bmy si\u0119, uspok\u00f3j si\u0119. Czy\u017c nie wystarczy ci do \u017cycia jego zdj\u0119cie, kt\u00f3re dawno ju\u017c powinna\u015b by\u0142a wyrzuci\u0107, wasze wspomnienia i ta niepowtarzalna receptura na niepowtarzaln\u0105 herbat\u0119? Wstaj\u0119 wi\u0119c bez przekonania, wstawiam wod\u0119 w czerwonym czajniku i zalewam ni\u0105 za chwil\u0119 torebk\u0119 mocnego Liptona. Dwa centymetry od brzegu kubka \u2013 przestrze\u0144 oczekuj\u0105ca na mleko \u2013 zimne prosto z lod\u00f3wki. Ot tak. M\u00f3j chai jak moje \u017cycie, sta\u0142 si\u0119 prostszy szybszy i gorszy w smaku.<\/p>\n

3 – M jak m\u0119\u017cczyzna i ryba<\/p>\n

Nie przepadam za przyrz\u0105dzaniem ryb. Ich smak bywa jednak zadziwiaj\u0105co dobry, zw\u0142aszcza smak tych rybich wynalazk\u00f3w, jakie mia\u0142am okazj\u0119 je\u015b\u0107 w krajach frankofo\u0144skich \u2013 fl\u0105dra w sosie \u015bmietanowym z kaparami w Normandii, niezidentyfikowany okaz rybi w Szwajcarii w restauracji przydro\u017cnej niedaleko Genewy sma\u017cony z dodatkiem migda\u0142\u00f3w podany z kopiast\u0105 g\u00f3rk\u0105 specyficznie krojonych i przygotowanych frytek o cieniutkiej strukturze, kt\u00f3re na talerzu tworzy\u0142y wi\u0105zk\u0119 chrustu, tak kruche by\u0142y i spl\u0105tane. Smakowa\u0142y jednak wybornie. Doskona\u0142\u0105 ryb\u0119 oceaniczn\u0105 jad\u0142am r\u00f3wnie\u017c ostatnio, przed dwoma tygodniami, w wytwornej restauracji serwuj\u0105cej ryby i owoce morza w Dubaju. Danie z grilla, ryba sama w sobie \u2013ca\u0142y wielki okaz dla dwu przeznaczony os\u00f3b \u2013 podana wraz z talerzem \u015bwie\u017cych warzyw: li\u015bcie szczawiu obok grubych \u0142ody\u017cek szczypioru, plasterk\u00f3w cebuli, pomidor\u00f3w i \u0107wiartek rzodkiewki. Te frykasy w towarzystwie m\u0119\u017cczyzny, z kt\u00f3rym niedawno si\u0119 rozsta\u0142am jak i te, kt\u00f3re konsumowa\u0142am kilka \u0142adnych lat temu pozostawi\u0142y po sobie ju\u017c tylko wspomnienie boskiego smaku, bez zachowania ostro\u015bci szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, sytuacji i okoliczno\u015bci posi\u0142ku. Odchodz\u0105 wi\u0119c w cie\u0144 i w dal wobec intensywnych jeszcze, zabawnych i prozaicznych wspomnie\u0144 polskiej kostki fileta, kt\u00f3r\u0105 zjadali\u015bmy \u0142apczywie w mieszkaniu wysokiego s\u0105siada, bruneta o ciemnych oczach \u2013 m\u0119\u017cczyzny o imieniu z pocz\u0105tkow\u0105 liter\u0105 szalenie m\u0119sk\u0105 \u2013 M.<\/p>\n

Zbli\u017ca\u0142 si\u0119 wiecz\u00f3r, \u015bciemnia\u0142o si\u0119 za oknem. \u015aledzi\u0142am wzrokiem zachodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce stoj\u0105c zwr\u00f3cona w kierunku okna w male\u0144kiej kuchni, kt\u00f3ra pozwala\u0142a jedynie na zachowanie pozycji wertykalnej nieruchomej lub wertykalnej w ruchu. Pozostawa\u0142am nieporuszona przez kilka d\u0142ugich minut \u015bledz\u0105c uwa\u017cnie nieznaczny ruch s\u0142o\u0144ca, jego przygasanie i skrzyd\u0142a wron na jego powierzchni. Wkr\u00f3tce us\u0142ysza\u0142am za plecami gromki g\u0142os M. Drgn\u0119\u0142am wytr\u0105cona ze stanu apatii i zapatrzenia. Odsun\u0119\u0142am si\u0119 od lod\u00f3wki, kt\u00f3ra sta\u0142a tu\u017c przy oknie i z kt\u00f3rej planowa\u0142 co\u015b wyj\u0105\u0107. Wyj\u0105\u0142 z zamra\u017carki. Ryb\u0119. To by\u0142y krajowe filety nieokre\u015blonego gatunku ryby. Mo\u017ce by\u0142 to halibut, kt\u00f3ry wygl\u0105da\u0142 jak zmielona mieszanka wszystkich innych ryb. Niewiele wiedzia\u0142am o przyrz\u0105dzaniu filet\u00f3w \u2013 nie licz\u0105c przepisu, jaki zna\u0142am na ryb\u0119 po grecku, kt\u00f3ry nie pochodzi w istocie od Grek\u00f3w, oraz receptury na ryb\u0119 pakista\u0144sk\u0105 maczan\u0105 w surowym jajku i sma\u017con\u0105 w g\u0142\u0119bokim oleju.<\/p>\n

-Mo\u017ce usma\u017cy\u0142aby\u015b mi ryb\u0119\u2026 Moja ex j\u0105 zostawi\u0142a, le\u017cy ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu. Nie wiem jaki jest okres przydatno\u015bci ryb mro\u017conych..<\/p>\n

Ja te\u017c nie wiedzia\u0142am. Dla bezpiecze\u0144stwa postanowili\u015bmy j\u0105 wi\u0119c rozmrozi\u0107, upichci\u0107 i delikatnie najpierw pr\u00f3buj\u0105c, zje\u015b\u0107. Procedura rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w momencie gdy poczu\u0142am si\u0119 zobowi\u0105zana stan\u0105\u0107 na wysoko\u015bci zadania i przyrz\u0105dzi\u0107 ryb\u0119 sma\u017con\u0105 a la polacca, a la Joanna. Nale\u017ca\u0142o najpierw rozmrozi\u0107 \u2013 tak nakazywa\u0142 rozs\u0105dek i logika. W USA w\u0142o\u017cy\u0142abym rybk\u0119 w kostkach do mikrofal\u00f3wki i nastawi\u0142abym na powolne rozmra\u017canie. Po kilku chwilach wyj\u0119\u0142abym j\u0105, po\u0142owicznie rozmro\u017con\u0105, z wierzchu ju\u017c ugotowan\u0105, w \u015brodku surow\u0105 i wci\u0105\u017c zmro\u017con\u0105. Tu jednak nie by\u0142o mikrofal\u00f3wki, kt\u00f3rej m\u00f3j s\u0105siad M. by\u0142 zdecydowanym przeciwnikiem. Zniecierpliwiona wi\u0119c kucharka jak i stoj\u0105cy za ni\u0105 z burcz\u0105cym \u017co\u0142\u0105dkiem przyjaciel, postanowili obtoczy\u0107 w m\u0105ce twardawe rybie mi\u0119sko i wrzuci\u0107 na patelni\u0119, na p\u0142ytki olej, na ma\u0142y ogie\u0144.<\/p>\n

-C\u00f3\u017c to za patelnia! Powinni\u015bmy byli skoczy\u0107 po moj\u0105 za \u015bcian\u0119 \u2013 biadoli\u0142am, widz\u0105c, \u017ce rybki zaczynaj\u0105 si\u0119 przypala\u0107 i popuszcza\u0107 wod\u0119, kt\u00f3ra wprowadzi\u0142a m\u0105k\u0119 w stan rozciapciania. Dwadzie\u015bcia minut sma\u017cenia \u2013 efekt \u2013 przypalone z obu stron lecz nie surowe ju\u017c rybki w rozpadaj\u0105ce si\u0119 kwadraty wrzucili\u015bmy na dwa talerze i zjedli\u015bmy z apetytem w towarzystwie ry\u017cu.<\/p>\n

– Nie by\u0142y z\u0142e, nieprawda?<\/p>\n

Istotnie, nie by\u0142y z\u0142e \u2013 skwitowali\u015bmy zgodnie, u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie, ,\u017ce \u017cadne z nas nie pomy\u015bla\u0142o aby wcze\u015bniej delikatnie filet nadgry\u017a\u0107, smak przetestowa\u0107.<\/p>\n

– C\u00f3\u017c \u2013 powiedzia\u0142 na koniec M. z tajemniczym i ironicznym u\u015bmiechem \u2013 Nie \u015bmierdzia\u0142o. A efekty poznamy dzi\u015b w nocy. Najdalej jutro.<\/span><\/p>\n

4 – Le croutons<\/p>\n

Uwielbia\u0142 je. Przyrz\u0105dzone na oleju z oliwek w panierce z zi\u00f3\u0142 prowansalskich, kt\u00f3re wspanialszy mia\u0142y smak i aromat ni\u017c te mieszanki, kt\u00f3re zakupi\u0107 mo\u017cna by\u0142o w Polsce. A ja uwielbia\u0142am pasjami przyrz\u0105dza\u0107 je dla niego. On to Patryk, a w\u0142a\u015bciwie Patrick. M\u00f3j kochany przed kilku laty m\u0119\u017cczyzna. M\u0119\u017cczyzna sprzed wielkiego wybuchu, sprzed trz\u0119sienia ziemi, tornada, katastrofy. Sprzed naszego zerwania.<\/p>\n

Patrick by\u0142 uroczym cz\u0142owiekiem. Trzydziestopi\u0119ciolatek Starszy ode mnie o jedena\u015bcie lat mimo wszystko tchn\u0105\u0142 tak wielkim entuzjazmem, energi\u0105 i rado\u015bci\u0105 \u017cycia, \u017ce ta r\u00f3\u017cnica wieku rzeczywi\u015bcie zdawa\u0142a si\u0119 niewidoczna, nieistniej\u0105ca, nieistotna. A\u017c do momentu rozstania czasowego z Francj\u0105, Po\u0142udniem i Patrickiem. Musia\u0142am po rocznym pobycie w tym czarodziejskim kraju, za kt\u00f3rym teraz nieustannie chronicznie t\u0119skni\u0119, wyjecha\u0107, sko\u0144czy\u0107 studia na warszawskiej Polonistyce. Rozdzieli\u0142a nas niezliczona dla mnie ilo\u015b\u0107 kilometr\u00f3w. Jako polonistka i humanistka ju\u017c dawno ignorowa\u0142am cyfry i ich logiczno-praktyczn\u0105 warto\u015b\u0107. Internet nas \u0142\u0105czy\u0142 wirtualnie. Internet nie pozwoli\u0142 mi jednak zachowa\u0107 wiernie w pami\u0119ci wzroku piwnych oczu Patricka, kt\u00f3re potem widzia\u0142am ju\u017c jedynie we wspomnieniach, zasnute mgie\u0142k\u0105 z\u0142o\u015bci, odgradzaj\u0105ce si\u0119 ode mnie warstw\u0105 smutku, przez kt\u00f3r\u0105 nie potrafi\u0142am si\u0119 przebi\u0107. Po raz ostatni widzieli\u015bmy si\u0119 w roku dwutysi\u0119cznym podczas mojej wizyty w Lille. Pewnego weekendu wsiad\u0142am do TGV, dotar\u0142am do Pary\u017ca i skierowa\u0142am si\u0119 na po\u0142udnie, do Nimes.<\/p>\n

Wiedzia\u0142, \u017ce przyje\u017cd\u017cam. Wiedzia\u0142, \u017ce chc\u0119 odzyska\u0107 przewiezione tu dawno temu moje drobiazgi, ubrania, ksi\u0105\u017cki i p\u0142yty. Czeka\u0142. Ma\u0142y dworzec kolejowy nie by\u0142 szczeg\u00f3lnie zat\u0142oczony. Po zej\u015bciu z peronu na parterze na poziomie ulicy poczu\u0142am zapach bagietek i s\u0142odkich croissant\u00f3w, dochodz\u0105cy z pobliskiej piekarni – boulangerie. Jak\u017ce ja uwielbia\u0142am smak i zapach francuskiego pieczywa. Te niepowtarzalne, nie do podrobienia nawet we francuskich boulangerie innych kraj\u00f3w croissanty o naturalnym smaku mas\u0142a, nadziewane czekolad\u0105, croissanty obsypane migda\u0142ami i orzechami, croissanty, kt\u00f3re rozp\u0142ywa\u0142y si\u0119 w ustach kruszy\u0142y i delikatnie ci\u0105gn\u0119\u0142y w miar\u0119 jak rozrywa\u0142o si\u0119 zwini\u0119te ciasto z\u0119bami.<\/p>\n

Patrick udawa\u0142, \u017ce si\u0119 gniewa, nie potrafi\u0142 jednak ukry\u0107 rado\u015bci, kt\u00f3ra wyra\u017ca\u0142a si\u0119 sposobie w jaki m\u00f3wi\u0142, w jego gwa\u0142townych chaotycznych ruchach i podekscytowanym tonie g\u0142osu. Z po\u015bpiechem odebra\u0142 ode mnie walizk\u0119 na k\u00f3\u0142kach, kt\u00f3r\u0105 mog\u0142am w\u0142a\u015bciwie ci\u0105gn\u0105\u0107 sama, tak by\u0142a wygodna i lekka. Poczu\u0142am jednak przyp\u0142yw czu\u0142o\u015bci dla jego szarmanckich zachowa\u0144, o kt\u00f3rych zd\u0105\u017cy\u0142am ju\u017c zapomnie\u0107 w ci\u0105gu tych kilkunastu miesi\u0119cy obecno\u015bci nie-wsp\u00f3lnej. Po pi\u0119tnastu minutach otworzy\u0142 przede mn\u0105 drzwi mieszkania, nowego ju\u017c, wi\u0119kszego, po przeprowadzce pi\u0119tro wy\u017cej. Dwa gustownie cho\u0107 prosto urz\u0105dzone pokoje oraz kuchnia dwa na dwa, w sam raz, z oknem wychodz\u0105cym na ulic\u0119 Richelieu. Po prawej stronie st\u00f3\u0142, po lewej ci\u0105g kuchennych szafek i sprz\u0119t\u00f3w. M\u00f3j wzrok zatrzyma\u0142a zgrabna kuchenka, kt\u00f3r\u0105 Patrick naby\u0142 zapewne niedawno \u2013 zakup dla potrzeb du\u017cej wygodnej kuchni. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 pichcenia na gazie, no no! Z niech\u0119ci\u0105 wspomina\u0142am elektryczne fajerki w starej kawalerce , kt\u00f3ra dysponowa\u0142a jedynie wn\u0119k\u0105 kuchenn\u0105. Nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 wiele, s\u0142ysz\u0105c, \u017ce Patrick zaj\u0105\u0142 si\u0119 ogl\u0105daniem telewizji, zajrza\u0142am do chlebaka i zgodnie z przypuszczeniem dostrzeg\u0142am tam kilka zesch\u0142ych kromek tostowych oraz p\u00f3\u0142 na-wp\u00f3\u0142 suchego chleba wiejskiego. Pami\u0119tam, \u017ce zacz\u0105\u0142 kupowa\u0107 ten wypieczony, jakby nadmuchany mi\u0119ciutki jak bu\u0142ka w momencie pierwszej \u015bwie\u017co\u015bci pain de campagne. Ten, kt\u00f3ry le\u017ca\u0142 przed mn\u0105 dodatkowo kusi\u0142 fanatyk\u00f3w zdrowej \u017cywno\u015bci ziarenkami s\u0142onecznika. Niewiele my\u015bl\u0105c zacz\u0119\u0142am kroi\u0107 chleb na kromki i dalej w paseczki na jeden centymetr i w ko\u0144cu wszystko w kosteczki. Na ogniu podgrzewa\u0142a si\u0119 ju\u017c oliwa z oliwek na dnie g\u0142\u0119bokiej patelni z przykrywk\u0105. Wrzuci\u0142am na patelni\u0119 kostki chleba i tost\u00f3w, po sam brzeg. Wiedzia\u0142am, \u017ce za chwil\u0119 przesycone olejem zmniejsz\u0105 swoj\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107. Zaskwiercza\u0142o. Wyci\u0105gn\u0119\u0142am z szuflady drewnian\u0105 \u0142y\u017ck\u0119 i miesza\u0142am pomagaj\u0105c sobie palcami, tak aby olej mniej wi\u0119cej r\u00f3wno dotar\u0142 do kostek chleba. Wsypa\u0142am hojnie gar\u015b\u0107 zi\u00f3\u0142 prowansalskich, potem jeszcze odrobin\u0119 bazylii suszonej, odrobin\u0119 soli. Miesza\u0142am wszystko nieustannie nie pozwalaj\u0105c kwadracikom na nadmierne przypalenie. Ma\u0142y ogie\u0144. Wszystko tak jak trzeba, tak jak dawniej. Aromat chleba i zi\u00f3\u0142 prowansalskich i czosnku w proszku i w z\u0105bkach zwabi\u0142 do kuchni Patricka. Nie zauwa\u017cy\u0142am kiedy stan\u0105\u0142 w drzwiach. Nie wiedzia\u0142am jak d\u0142ugo przypatrywa\u0142 si\u0119 mojemu kucharzeniu \u2013 gdy odezwa\u0142 si\u0119, drgn\u0119\u0142am przestraszona d\u017awi\u0119kiem jego g\u0142osu. Pobrzmiewa\u0142o w nim jednak zadowolenie i co\u015b, czego nie chcia\u0142am nazwa\u0107 nawet w duchu, by nie przywo\u0142ywa\u0107 wspomnie\u0144, by nie pozwoli\u0107 sobie na rozczulenie, kt\u00f3rego \u017cadne z nas nie przyj\u0119\u0142oby bezbole\u015bnie. U\u015bmiechn\u0119\u0142am si\u0119 wi\u0119c tylko s\u0142ysz\u0105c \u2013 hmm, widz\u0119, \u017ce przygotowujesz nasz\u0105 …<\/p>\n